Wikang Sambal

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search

Ang Sambal (Kastila: zambal) ay isang wikang Sambaliko na pangunahing sinasalita sa lalawigan ng Zambales sa Pilipinas. Kasalukuyan itong may 102,867 mananalita.[1]

Mga varayiti

May dalawang varayiti ang Sambal: Tina, na sinasalita ng mahigit-kumulag 70,000 tao (SIL 2000), at Botolan, na sinasalita ng 32,867 tao (ibid. 2000). Pangunahing sinasalita ang Tina sa mga bayang Sambalenyo ng Santa Cruz, Candelaria, Masinloc, at Iba; matatagpuan din ang ilang mga mananalita sa Quezon, Palawan. Ang Botolan naman ay pangunahing sinasalita sa mga bayang Sambalenyo ng Botolan at Cabangan.

Mga halimbawang teksto

Ama Namin

Tina

Bersyon mula sa Mateo

Ama mi a ison ha langit,
sambawon a ngalan mo.
Ma-kit mi na komon a pa-mag-ari mo.
Ma-honol komon a kalabayan mo iti ha lota
a bilang anamaot ison ha langit.
Biyan mo kami komon nin
pa-mangan mi para konan yadtin awlo;
tan patawaron mo kami komon ha kawkasalanan mi
a bilang anamaot ha pa-matawad mi
konlan ampagkasalanan komi.
Tan komon ando mo aboloyan a matokso kami,
nokay masbali ipa-lilih mo kamin kay makagawa doka,
ta ikon moy kaarian, kapangyarian tan karangalan a homin
panganggawan. Amen.[2]

Bersyon mula sa Lucas

Ama mi, maipatnag komon a banal mon kapangyarian.
Lomato ana komon a awlon sikay mag-ari.
Biyan mo kamin pa-mangan mi sa inawlo-awlo.
Inga-rowan mo kami sa kawkasalanan mi bilang
pa-nginganga-ro mi konlan nagkasalanan komi
tan ando mo kami aboloyan manabo sa tokso.
Wamoyo.[2]

Botolan (bersyon mula sa Mateo)

Tatay nawen ya anti ha katatag-ayan,
Hay ngalan mo ay igalang dayi nin kaganawan.
Andawaten nawen ya tampol kayna dayin mag-arí.
Mangyari dayi ya kalabayan mo bayri ha babon lotá
Bilang ombayro ha katatag-ayan.
Hapa-eg ay biyan mo kayin pamamangan ya
angka-ilanganen nawen.
Patawaren mo kayi ha kawkasalanan
nawen bilang pamatawad nawen ha
nakapagkasalanan konnawen.
Agmo kayi biyan ma-irap ya pagsobok boy
ipakarayó mo kayi koni Satanas.[3]

Pambansang salawikain ng Pilipinas

Ang mga sumusunod ay mga salin sa Sambal ng pambansang salawikain ng Pilipinas,[4] sinusundan ng orihinal sa Tagalog.

  • Sambal (Tina): “Hay kay tanda mamanomtom ha pinangibatan, kay immabot sa kakaon.”
  • Sambal (Botolan): “Hay ahe nin nanlek ha pinag-ibatan, ay ahe makarateng ha lalakwen.”
  • Tagalog: “Ang hindi marunong lumingon sa pinanggalingan ay hindi makararating sa paroroonan.”

Tingnan din

Mga sanggunian

Mga panlabas na lingk