Sa Kadalagahan ng Malolos

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search

Ang Sa Kadalagahan ng Malolos [To The Young Women of Malolos], kilala rin bilang Sa Kababaihan ng Malolos, ay isang liham na isinulat ni Jose Rizal noong 1889 para sa 20 kababaihan ng Malolos na naglakas-loob na humiling na magkaroon ng paaralan para sa kanila.

Sa kagustuhang maitaas ang antas ng edukasyon para sa kababaihan sa panahong ng Espanyol na lipunang patriyarkal, minabuti ng 20 kababaihan ng Malolos, sa pamumuno ni Donya Alberta Santos-Uitangcoy, na humiling kay Gobernador-Heneral Valeriano Weyler, na noon ay dumalaw sa Malolos, na payagan silang magtayo ng paaralang pambabae at payagang mag-aral ng Spanish sa ilalim ni Propesor Teodoro Sandico, kilalang kalaban ng mga Espanyol. Ang liham ay iprinisenta noong 12 Disyembre1888 ngunit tinutulan ito ng Kura ng Malolos na si Padre Felipe Garcia sa dahilang diumano’y magagamit ni Sandico ang paaralan para maghasik ng liberalismo at pag-aalsa. Dahil dito, hindi naisakatuparan ang paaralan.

Hindi sumuko ang kababaihan ng Malolos at muli silang humiling na pagbigyan ang kahilingan. Kaya sa pagpasok ng 1889 ay pinahintulutan ng gobernador-heneral na buksan ang paaralang pangkababaihan sa kondisyon na ang magiging guro ay si Doña Guadalupe Reyes sa halip na si Teodoro Sandico.

Sa tagumpay na ito ng kadalagahan ng Malolos at sa tapang na ipinakita, ipinarating ni Marcelo H. del Pilar kay Jose Rizal ang balita at pinapurihan ni Rizal ang mga dalagang ito pamamagitan ng isang liham na pinamagatang "Sa mga dalagang kababaihan ng Malolos" ang sulat ay ipinadala sa Malolos, Bulacan noong 22 Pebrero 1889.

Narito ang pangalan ng 20 kadalagahan ng Malolos:

  1. Elisea Tantoco Reyes (1873-1969)
  2. Juana Tantoco Reyes (1874-1900)
  3. Leoncia Santos Reyes (1864-1948)
  4. Olympia San Agustin Reyes (1876-1910)
  5. Rufina T. Reyes (1869-1909)
  6. Eugenia Mendoza Tanchangco (1871-1969)
  7. Aurea Mendoza Tanchangco (1872-1958)
  8. Basilia Villariño Tantoco (1865-1925)
  9. Teresa Tiongson Tantoco (1867-1942)
  10. Maria Tiongson Tantoco (1869-1912)
  11. Anastacia Maclang Tiongson (1874-1940)
  12. Basilia Reyes Tiongson (1860-1925)
  13. Paz Reyes Tiongson (1862-1889)
  14. Aleja Reyes Tiongson (sirka 1864–sirka 1900)
  15. Mercedes Reyes Tiongson (1870-1928)
  16. Agapita Reyes Tiongson (1872-1937)
  17. Filomena Oliveros Tiongson (sirka 1867-1934)
  18. Cecilia Oliveros Tiongson (sirka1867-1934)
  19. Feliciana Oliveros Tiongson (1869-1938)
  20. Alberta Santos Uitangcoy (1865-1953)

Mga Sanggunian