Pag-aalsa Laban Sa Sapilitang Pangongolekta ng Tributo

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search

Ang Revolt Against the Tribute, o Pag-aalsa Laban Sa Sapilitang Pangongolekta ng Tributo ay naganap dahil sa pagpataw ng hindi makatarungang buwis at pang-aabuso ng mga nangongolekta nito. Kilala rin ito sa tawag na Dingras Revolt o Ilocos Norte Revolt. Ang mga aping mamamayan ay pumatay ng anim na kolektor ng buwis. Upang wakasan ang pag-aalsa, pinatawad ng pamahalaan ang mga rebelde at naghain ng reporma sa sistema ng pagkolekta ng buwis.

Ang Sistema ng Tributo

Sa ilalim ng pamahalaang kolonyal ng Espanya, ang Pilipinas ay hinati sa mga repartamiento. Ito ay isang royal grant o karapatang bigay ng Espanya sa isang tao ng lupa kasama na ang mga naninirahan dito. Siya ay may karapatang mangolekta ng tributo mula sa kaniyang lupang nasasakupan o pag-aari at magkaroon ng iba pang benepisyo.Sa ilalim ng encomienda system, maraming katutubo ang naging alipin.

Ang isang kolonista na nais ng repartamiento o karapatang kumuha ng mga katutubo na magiging kaniyang alipin, ay kinakailangang magpuunta sa audiencia at ilahad na ang nais niyang dagdag na tulong sa kaniyang lupain ay maaaring makapagbigay ng pagkain o iba pang kalakal sa pamahalaan.

Sa legal na aspeto ng sistemang ito, ang trabahong ipinapataw ng kolonista ay hindi dapat lalampas ng dalawang linggo, tatlo o apat na beses kada taon, at ang kanilang sahod ay ibibigay. Ngunit, ang mga katutubo ay ginawang alipin at inabuso.

Ang Pag-aaklas

Ang ilang katutubo na nakaranas ng pang-aabuso ay nagpasiyang iwan ang kanilang tirahan at humanap ng ibang isla o rehiyon. Ito ay nagdulot ng pagbaba ng populasyon ng mga probinsyang inokupa ng mga Espanyol.

Patuloy ang mga pag-aalsa noong 1583 at nang dumating si Gobernador-Heneral Santiago de Vera sa Pilipinas makalipas ang isang taon, ipinatupad niya ang mga utos ng Hari ng Espanya na baguhin ang sistema ng buwis at patawan ng kaparusahan ang mga mapang-abusong encomendero.

Noong 1585, ang mga katutubo mula sa Pampanga at sa Maynila na nakipag-sanib puwersa sa mga mangangalakal na Malay ay nagtangkang sunugin ang siyudad at patayin ang mga Kastila.

Sa Samar at Leyte, ang mga katutubo ay pinagbabayad ng tributo sa pamamagitan ng wax na tinitimbang nang may pandaraya. Nang sila ay mapuno sa dinaranas na pang-aabuso, pinagbantaan nila ang buhay at itinaboy ang kanilang encomendero. Sila ay nag-alsa uli makalipas ang tatlong taon.

Noong 1589, nagsimulang mag-alsa ang mga taga-Cagayan. Ang mga taga-Dingras, Ilocos naman ay nag-aklas laban sa mga taga-kolekta ng buwis at pinatay ang anim na Espanyol sa Vigan.

Si Domingo de Salazar, ang unang obispo ng Maynila na kilala sa kaniyang pakikibaka para sa karapatan ng mga katutubong Pilipino at pagpapatupad ng mga reporma, ay naghain ng reklamo sa hari ng Espanya tungkol sa pagmamalupit sa mga katutubo. Isinalaysay niya na pinahihirapan at ibinebenta bilang alipin ang mga katutubong hindi makakapagbayad ng tributo. Inireklamo rin niya ang paninigil ng mga Espanyol ng tributo maging sa mga bata, matatanda, at mga alipin. Ayon pa sa kaniya, maraming katutubo ang hindi nais na magpakasal sapagkat kailangan nilang magbayad ng tributo at ang ilang mga bata ay pinapatay din ng mga awtoridad.

Ayon naman sa librong A History of the Philippines ni David Prescott Barrow, ang lokal na pinuno ng bayan ang naatasang mangolekta ng buwis at papatawan ng parusa kapag hindi ito nagawa. Sakali namang tumakas siya, ang pamilya nito ang kukunin at pagdidiskitahan.

Mga Sanggunian

Zaide, Gregorio F. Philippine Political and Cultural History. Philippine Education Company, 1949.

Zaide, Gregorio F. The Pageant of Philippine History. Philippine Education Company, 1979.

Tatad, Francisco. [https://sniggle.net/TPL/index5.php?entry=07Dec13  “Phillipine Tax Resistance from the Revolt Against the Tribute to Today”]. The Picket Line. Hinango 21 Enero 2021.

Repartimiento”. Britannica. Hinango 22 Enero 2021.

Pagkilala

WikiFilipino logo 150.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.