Unang Pahina

From Wikfilipino
(Redirected from Main Page)
Jump to navigation Jump to search
WIKIFILIPINO.png
Tuloy kayo sa WikiFilipino
5,331 artikulo sa Filipino at dumarami....
Quincentenario Banner.svg

Sumali sa Komunidad ng Wiki

Gabay sa pagsusulat sa Wiki

Tampok na Artikulo

edit



Ang Timog Dagat Tsina (South China Sea), malawak na rehiyon na nasa kanluran ng Karagatang Pasipiko, ay kinikilala bilang isa sa mga maritime hot spots ng ika-21 siglo. Anim na bansa—Tsina, Taiwan, Vietnam, Malaysia, Brunei, at ang Pilipinas—ang umaangkin sa karagatan at teritoryo nito. Ang pag-angkin ng Pilipinas sa Dagat Kanlurang Pilipinas (West Philippine Sea), na nasa silangang bahagi ng Timog Dagat Tsina, ay batay sa karapatan nito sa ilalim ng 1982 United Nation’s Convention of the Law of the Sea (UNCLOS). Ang Pilipinas at Tsina ay parehong lumagda sa kasunduang ito, kung saan ang mga bansa ay pinagkalooban ng 12 nautical miles (NM) na teritoryong pantubig at 200 NM ng exclusive economic zone (EZZ) mula sa mga isla. Sa ganitong partikular na probisyon, ang pag-angkin ng Pilipinas sa Panatag Shoal (Scarborough Shoal) ay bahagi ng EZZ nito.


Protagonista

edit

Si Telesforo Juan de Dios, higit na kilala bilang Kabesang Tales, ay isa sa mga tauhang binigyang-buhay ni Jose Rizal sa kaniyang nobelang El Filibusterismo. Sa nobela, ang mag-anak ni Tales ay naninirahan sa bayan ng Tiani, karatig ng San Diego. Gamit ang katauhan ni Kabesang Tales, makatotohanang isinalarawan ni Rizal ang mga naging kapalaran ng mahihirap na Pilipino, na sa kabila man ng mga pagsusumikap ay malimit pa ring biktima ng inhustisya.

Taas-Noo Pilipino

edit


Si Apolinario Mabini (23 Hulyo 1864–13 Mayo 1903) ay kinikilala bilang “Utak ng Himagsikang Pilipino” at “Dakilang Lumpo.” Tinatawag siyang “dakila” dahil sa kabila ng kaniyang kapansanan ay nagawa pa rin niyang maglingkod sa bayan. Hindi naging hadlang ang pisikal na limitasyon ni Mabini sa paglaban para sa kalayaan ng mga Pilipino. Si Mabini ay naging kasapi ng La Liga Filipina, na itinatag ni Jose Rizal noong 3 Hulyo 1892 sa Tondo. Naging aktibo siya sa kilusang propaganda. Nang sumiklab ang Himagsikang Pilipino noong 1896, pinaghinalaan si Mabini na kasapi ng Katipunan kaya siya ay hinuli. Gayunman, hindi siya binilanggo dahil sa kaniyang sakit. Dahil sa talino at husay, hinirang siya ni Heneral Emilio Aguinaldo bilang tagapayo at punong ministro nang maitatag niya ang Unang Republika ng Pilipinas. Nang sumiklab ang Digmaang Pilipino-Amerikano, hindi nagpatinag si Mabini kahit siya ay lumpo. Hindi rin siya napilit manumpa ng katapatan sa watawat ng Amerika.


Tatak Pinoy!

edit

Ang Gawad Manlilikha ng Bayan (GAMABA) ay ipinagkakaloob sa mga indibidwal o pangkat na nagpataas sa antas ng katutubong sining sa Pilipinas. Sa bisa ng Batas Republika Blg. 7355 ay naitatag ito noong 5 Pebrero 1992. Nag-ugat ito sa National Folk Artists Award na inorganisa ng Rotary Club of Makati–Ayala noong 1988. Layunin nito na kilalanin ang kahalagahan ng mga katutubong alagad ng sining o mas kilala bilang mga manlilikha ng bayan; muling pagyabungin ang katutubong sining ng mga katutubong pangkat; magtakda ng mga mekanismo sa pagkilala at pagtulong sa mga kuwalipikadong manlilikhan ng bayan upang maituro at maipasa sa ibang kasapi ng kanilang pangkat ang kanilang sining; at makalikha ng mga oportunidad upang maipakilala at maipagmalaki sa buong bansa at sa buong mundo ang kanilang mga likhang-sining.


Tampok na Video

edit



Ang Katipunan ay ang pinaikling pangalan ng samahang Kataas-taasan Kagalang-galangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan. Ito ay isang lihim na kapisanan ng mga Tagalog na pinag-iisa ng mga makabayang mithiin. Itinatag ito nina Andres Bonifacio, Deodato Arellano, Valentin Diaz, Teodoro Plata, Ladislao Diwa, Jose Dizon, at iba pang kasama, na kasapi rin ng La Liga Filipina. Ang lihim na pagtitipon ay ginanap sa isang bahay sa Kalye Azcarraga (ngayo’y C.M. Recto), Maynila, noong 7 Hulyo 1892.

Nahahati sa tatlo ang adhikain ng Katipunan: politikal, moral, at sibiko. Kabilang sa mga pangunahing layunin ng samahan ay ang makamtan ng Pilipinas ang ganap na kalayaan sa kamay ng mga mananakop na Espanyol sa pamamagitan ng panghihimagsik. Iniatang din nila sa kanilang mga balikat ang pagtulong sa mahihirap at inaapi at turuan sila ukol sa kabutihang-asal, pagpapanatili ng wastong kalinisan at kalusugan, at moralidad.

Pamahalaan at Mamamayan

edit

Ang Dagat Kanlurang Pilipinas, mas kilala bilang West Philippine Sea, ay ang opisyal na pagtatalaga ng Pamahalaan ng Pilipinas sa silangang bahagi ng Timog Dagat Tsina na nakapaloob sa eksklusibong sonang ekonomiko ng Pilipinas (Philippine Exclusive Economic Zone).

Matagal nang tinawag ang bahagi ng Timog Dagat Tsina sa kanluran ng Pilipinas bilang payak na South China Sea (Ingles ng Timog Dagat Tsina), kalakip ang bahagi sa loob ng mga teritoryal na katubigan na malimit na tawaging Dagat Luzón (Luzon Sea). Ngunit dahil sa banta ng lumalalang sigalot sa Kapuluang Spratly at ang labis na pag-angkin ng Tsina sa mga tampok sa dagat, inihayag ng Pamahalaan ng Pilipinas ang pagbabago ng katawagan sa Dagat Luzón at gawing West Philippine Sea bilang tanda ng pag-angkin nito sa bahaging ito ng karagatan.

Alam mo ba...

edit

Ang Boxer Codex ay isa sa mga sinaunang dokumento na nagsasalaysay sa unang pakikipag-ugnayan ng mga Espanyol sa Silangat at Timog-silangang Asya, partikular ang Pilipinas. Ito ay isang manuskrito noong ika-16 siglo na binubuo ng 307 pahina. Anonimo kung sino o sino-sino ang nagsulat nito na naglalaman ng mga paglalarawan at maikling kasaysayan ng Pilipinas at mga karatig-bansa sa Asya. Bukod sa mga nakalimbag na talâ, naglalaman din ito ng 75 makukulay na larawan ng iba’t ibang pangkat etniko sa mga kolonya ng Espanya. Labinlimang larawan ang nagpapakita ng mga katutubong Pilipino.

Talas Salita

edit

"Nasyonalismo"

Ang '"nasyonalismo'", nagmula sa Aleman na "nationalismus", ay isa sa mga konseptong bahagi ng pag-aaral ng kasaysayan. Ang nasyonalismo ay tumutukoy sa pagkakaroon ng katapatan sa interes ng bansa. Ang isang makabansa ay laging inuuna ang kapakanan ng kaniyang bansa.

Ang nasyonalismo ay humuhubog din ng bagong kasaysayan. Nagbibigay rin ito ng lakas sa mga bansa upang ipaglaban ang kanilang karangalan, kalayaan, at kayamanan.

Sa Pilipinas, ang nasyonalismo ay naging sandata ng mga Pilipino upang labanan ang mga pananakop ng mga Espanyol, Amerikano, at Hapon. May mga Pilipinong lumaban gamit ang lakas at sandata tulad nina Andres Bonifacio at Emilio Jacinto. Ang ilan naman ay lumaban gamit ang panulat at salita tulad nina Marcelo H. del Pilar, Apolinario Mabini, at Jose Rizal.

'

Mga Epesyal na Pórtal

edit

Battlle and revolts.svg Aklas
Himagsikan, Pag-aalsa, at Labanan
Fiesta Philippine Feasts.svg Pista
Piyesta Opisyal ng Pilipinas
Moda Philippine Fashion and Style.svg Moda
Estilo ng pananamit, Pagpapaganda, at Pagkilos
Ph education.svg Edukasyon
Edukasyon sa Pilipinas
Philippine myths and legends.svg Panitikang Pilipino
Panitikan ng Pilipinas
Komiks The Philippine Komikopedia.svg Komiks
Mundo ng Komiks
Musika Original Pilipino Music.svg Musika
Original Pilipino Music
Ph online-travel-guide.svg Travel Guide
Tara na’t tuklasin ang ganda ng ating bansa!
Barangay-06.svg Mga Pambansang Pagkilala
Marapat na kilalanin at parangalan ang mga natatanging Pilipino
Kusina Unique Filipino Food.svg Kusina
Tikman ang mga pagkain at lutuing Pilipino
Ph Cinemapedia.svg Pelikula
Panoorin ang mga natatanging pelikulang Pilipino
Encyclopedia-Filipina.svg Kababaihang Pilipino
Mabuhay ang mga Eba!
Philippine Childrens litreture.svg Chikiting
Balik-balikan ang mga kuwentong naging bahagi ng iyong pagkabata.
Laro Traditional Philippine Games.svg Laro
Matagal nang kilala ang mga Pilipino sa pagiging matalino at mapamaraan.
Ph joserizal-encyclo.svg Rizaliana
Gaano mo kakilala si Jose Rizal?l
Ph-memorabilia.svg Nostalhiya
Halina’t maglakbay pabalik sa nakaraan
Etniko Philippine Ethnic Groups.svg Etniko
Etnolinggwistikong grupo sa Pilipinas.
Libro Filipiniana Books Collection.svg Libro
Bakit hindi mo subukang basahin ito?
Ph TV series.svg Teleserye
Mga teleseryeng Pilipino!
Ph flora-fauna.svg Flora at Fauna
Flora at Fauna ng Pilipinas