La Liga Filipina

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search

Ang La Líga Filipína ay isang samahan na itinatag ni Jose Rizal sa Pilipinas noong 3 Hulyo 1892 sa isang tahanan sa Kalye Ilaya, Tondo, Maynila. Binubuo ito ng mga taong nagnanais na maputol ang pang-aapi ng mga Espanyol sa mga Pilipino. Ang pangunahing layunin nito ay maging malaya ang Pilipinas sa kamay ng Espanya sa mapayapang paraan. Ang tumayong pangulo nito ay si Ambrosio Salvador, ingat-yaman si Deodato Arellano, at kalihim at piskal si Agustin de la Rosa. May 14 kagawa ito, kabilang sina Andres Bonifacio at Apolinario Mabini. [1]

Pinagbubuklod ang samahan ng kanilang motto na “Unus instar omnium” o “Bawat isa’y katulad ng lahat.” Isa sa mga tungkulin ng mga kasapi nito ay ang pagbabayad ng buwanang butaw na nagkakahalaga ng sampung sentimos. [2]

Hindi man tahasang lumalaban sa pamahalaang Espanyol ang La Líga Filipína, mahigpit itong binantayan ng mga awtoridad sapagkat mainit na noon ang pangalan ni Rizal. Makalipas ang ilang araw na pagkakatatag ng samahan, si Rizal ay hinuli at ipinatapon sa Dapitan noong 7 Hulyo 1892.[1]

Mga Layunin

Narito ang mga layunin ng La Líga Filipína na isinulat ni Rizal: [2]

  • Pagkaisahin ang buong sangkalupan sa isang katawagang buo, malakas, at magkakauri
  • Pagtatangkilikan ng isa’t isa sa lahat ng kagipitan ar pangangailangan
  • Pagtatanggol laban sa lahat ng pandarahas at kawalang matuwid
  • Pagpapaunlad at pagpapairal ng mga pagbabago

Balangkas

Naisip ni Rizal ang pagtatayo ng isang organisasyong kinabibilangan ng mga Pilipino nang siya ay nasa Hong Kong. Sa tulong ni Jose Ma. Basa, naisulat ni Rizal ang konstitusyon ng samahan. [3]

Masasalamin sa balangkas ng La Líga Filipína ang hangarin ni Rizal na makapagtatag ng isang pamahalaan na pinamumunuan ng mga Pilipino. Nais niyang makalikha ng mga Sangguniang Pambayan at Sangguniang Panlalawigan at isang Kataas-taasang Sanggunian. Bawat Sanggunian ay may pangulo, taga-usig, ingat-yaman, kalihim, at mga kagawad. Saklaw ng kapangyarihan ng Sangguniang Pambayan ang pag-uutos sa mga kasapi lamang nito. Saklaw ng kapangyarihan ng Sangguniang Panlalawigan ang pag-uutos sa Sangguniang Pambayan. Saklaw naman ng kapangyarihan ng Kataas-taasang Sanggunian ang pag-uutos sa buong Liga at tuwiran itong nakikipag-ugnayan sa mga Sangguniang Panlalawigan at Sangguniang Pambayan. Ang bawat Sangguniang ay inaasahang gagamit ng isang pangalan na naiiba sa pangalan ng bayan o lalawigan. [2]

Muling Pagtatatag

Nang maaresto sir Rizal, sinubukang buhayin nina Mabini at Bonifacio ang La Líga Filipína. Gayunman, hindi rin ito nagtagumpay dahil nagsawa ang mga kasapi niyo sa pagbabayad ng buwanang butaw at kawalan ng pananalig na sila ay pakikinggan ng pamahalaan sa pamamagitan ng La Solidaridad. Sa kabilang banda, ang ilan sa mga kasapi ito ay umanib sa Katipunan na itinatag ni Bonifacio.


  1. 1.0 1.1 Marco B. Lagman, ed. Galieo S. Zafra. “La Líga Filipína.” 2000 Sagisag Kultura ng Filipinas, Edisyong 2013. Filipinas Institute of Translation, Inc. PDF.
  2. 2.0 2.1 2.2 Jose Rizal. “Ang La Liga Pilipina.” Mga Akdang Pampulitika at Pangkasaysayan ni Jose Rizal 1872–1896, Tomo 7, mp. 351–358. Maynila: Pambasang Komisyon ng Ikasandaang Taon ni Rizal, 1961
  3. Bea Grace Pascual. “A Celebration Of History: The Legacy Of La Liga Filipina.” Sagisag, 4 Hulyo 2019. https://sagisag.com/article/213/History/A-Celebration-Of-History:-The-Legacy-Of-La-Liga-Filipina. Accessed 31 Marso 2021.

==Pagkilala==

WikiFilipino logo 150.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.