Junto al Pasig

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search

Upang basahin ang artikulong ito sa Ingles, tingnan ito.

Ang Junto al Pasig (Beside the Pasig River) ay isang dula sa wikang Espanyol na isinulat ni Jose Rizal at ipinalabas ng mga miyembro ng Academy of Spanish Literature (Acedemie de Literatura Castellana) noong 1880. Isinulat ito ni Rizal para bigyang-pugay ang Nuestra Senora dela Paz y Buenviaje de Antipolo (Our Lady of Peace and Good Voyage).

Nag-aaral na sa Unibersidad ng Santo Tomas si Rizal nang sinulat niya ang dulang ito. Nanatiling malapit ang kaniyang relasyon sa mga Heswita at bilang tagapangulo ng Academy of Spanish Literature, ang dula ang kaniyang naging kontribusyon para sa pagdiriwang ng pista ng Inmaculada Concepcion.

Sinulat niya ang dula na ipinalabas noong 1880. Si Blas Echegoyen, isang propesor na Espanyol, ang nagsulat ng musika habang ang iba pang mga miyembro ng akademya ang nagsiganap sa dula:

  • Leonido - Isidro Perez
  • Candido - Antoni Fuentez
  • Pascual - Aquiles R. de Luzulaga
  • Satanas - Julio Llorente
  • Isang angel - Pedro Carranceja

Buod ng Dula


Paksa ng dula ang paniniwala ng mga Kristiyano. Sa pamamagitan ni Leonido, ang pangunahing tauhan sa dula, ipinakita ni Rizal ang kakaibang pananaw kay Satanas at Birheng Maria. Umikot ang tema ng dula sa mga tanong tungkol sa tunay na tagapagligtas, o kung sino ang dapat paniwalaan at hindi dapat paniwalaan.

Nagsimula ang dula kina Candido, Pascual at iba pang mga bata na naghihintay sa pagdaan ng prusisyon ng Birheng Maria. Nagpagalingan ang mga bata sa kung sino sa kanila ang may pinakamagandang regalo para sa Birhen. Ipinagmalaki ng isang bata ang kaniyang kulungan ng ibon sa bahay, habang ang isa naman ay ipinagmalaki ang kaniyang mga bulaklak, at ang isa pa, ang kaniyang mga paputok. Sinabi ni Pascual na mayroon siyang plawta. Bago mauwi sa away ang usapan, sumingit si Candido at niyaya ang mga bata na tulungan siyang ayusin ang bangka. Sinabihan rin niya ang mga bata na dalhin ang kanilang mga regalo para sa Birhen. Pumayag ang mga ito. Ngunit kinalaunan, napansin nilang nawawala si Leonido at sinimulan nila itong hanapin.

Nagsimula ang ikalawang eksena sa monologo ni Satanas, na nagtatanong kung maliligtas ba ang mga dating sumasamba sa kaniya. Hula niya na ang "Babae" na nagpalayas sa kaniya sa langit ang nagliligtas sa kanila. Kinondena rin ni Satanas ang kaniyang paghihirap ngunit tinitiis niya ito. Tanggap niya ang pagkakaiba nila ng Mananakop, na panig sa kabutihan habang siya ay panig sa kasamaan. Siya ang kaniyang mortal na kaaway at nangakong sasakupin ang mundo sa pamamagitan ng paghihintay sa isang Kristiyano hanggang mahulog ito sa kaniyang mga kamay.

Sa ikatlong eksena, pumasok si Leonido na hinahanap ang kaniyang mga kaibigan. Naalala niyang sinabihan siya ni Pascual puntahan sila habang naghihintay sa prusisyon ng Birheng Maria. Nang paalis na si Leonido, dumating si Satanas na nakabalatkayo na isang diwata. Tinanong niya si Leonido kung saan ito pupunta, at tinanong rin siya ni Leonido kung sino siya. Sumagot si Satanas na siya ang diyos ng mga Filipino. Tinutulan ito ni Leonido, at sinabing sa pagkakaalam niya, iisa lamang ang Diyos. Nakipagdebate si Satanas kay Leonido at sinabing maibibigay niya ang lahat ng nais nito kung sasambahin siya nito. Ipinagpatuloy ni Leonido ang pagtatanggol sa kaniyang pananampalataya at sinabihan si Satanas na ipakita ang tunay na anyo nito.

Ipinakita ni Satanas ang tunay na anyo niya at isinalaysay kay Leonido kung paano siya napalayas sa langit. Sa kabila ng kaniyang pagkumbinsi, nanatiling matatag sa kaniyang pananampalataya si Leonido. Nagpatuloy ang pagdedebate ng dalawa hanggang sa dumating ang isang angel. Masaya ang anghel sa patuloy na pagtatanggol ni Leonido sa kaniyang pananampalataya sa kabila ng mga sinasabi ni Satanas. Sinabi rin niya kay Leonido na iniligtas siya ng Birheng Maria mula sa impiyerno. Nagpaalam na ang anghel kay Leonido.

Sa huling eksena ng dula, nagkita-kita na ang mga magkakaibigan at sama sama nilang binigyang pugay ang Mahal na Birhen.

Tema

Pangunahing tema ng dula ang Kristiyanismo at kasamaan. Ipinakita rin sa dula ang selebrasyon sa pista ng Mahal na Birhen.

Nasyonalismo ni Rizal

Ayon kay Rafael Palma, ipinakita ni Rizal ang kaniyang nasyonalismo sa pagpili sa isang diwata bilang balatkayo ni Satanas, maging ang paggamit ng tagpuan, mga tauhan at ang paggamit sa Nuestra Senora dela Paz y Buenviaje de Antipolo sa kaniyang dula. Ipinakita rin ang pagiging pagano ng mga sinaunang Filipino sa paggamit ni Rizal sa diwata sa kaniyang dula.

Mga Salin

Isinalin ni Patricio Mariano sa tagalog ang dula habang ang orihinal na dula sa wikang Espanyol ay nalimbag sa "La Patria." Noong 1976, isinalin ni Nick Joaquin ang dula sa wikang Ingles at isinama ito sa librong Complete Poems and Plays of Rizal."

Mga Sanggunian

  • “Along the Pasig.” [1]. (Accessed on August 6, 2011)

Gagelonia, Pedro A. Rizal’s Life, Works, and Writings. Navotas, Rizal: Navotas Press, 1974.

  • “Rain Comes When You Least Expect.” [2]. (Accessed on August 6, 2011)
  • “UPLB Stages Junto al Pasig.” [3]. (Accessed on August 6, 2011)

Pagkilala

WikiFilipino logo 150.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.