Dandansoy

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search

Sa Kanlurang Visayas, ang “Dandansoy” ay itinuturing na pinakapopular na awiting-bayan na nag-ugat sa Isla ng Panay. Kabilang ang awiting-bayan sa pasalitang tradisyon ng panitikan na nagpasalin-salin sa bawat henerasyon. Dahil dito, karaniwan nang hindi kilala o hindi matutukoy kung sino ang orihinal na lumikha o kung kailan ito nalikha. Ang ilan ay nagkaroon pa ng iba’t ibang bersiyon o adaptasyon. May ilan ding pinagyaman at nilapatan ng iba’t ibang tono o tinig.[1][2]

Pagpapalaganap

Ang popularidad ng “Dandansoy” ay maaaring dulot ng pagkakalathala nito sa lokal at internasyonal na daluyan, tulad ng Filipino Folk Songs (1950) ni Emilia Reysio-Cruz at Tayo’y Umawit (Let’s Sing) (1962) nina Janice Johnson at Lynn Rohrbough sa Amerika.

Nailathala rin ang “Dandansoy” na may iba’t ibang musical arrangement para sa iba’t ibang instrumentong pangmusika tulad ng piyano at biyolin. Iba’t ibang mang-aawit din ang umawit nito. Katunayan, may bersiyon nito ang beteranong aktres na si Nora Aunor na nairekord sa kaniyang album na Mga Awiting Pilipino (1972). Tampok din ito sa isang album ng mahusay na mang-aawit na si Pilita Corrales na pinamagatang Mga Awit ng Pag-ibig (1991).

Tema ng Pag-ibig

Tulad ng karamihang awiting-bayan, ang “Dandansoy” ay may tema ng pag-ibig. Tungkol ito sa pamamaalam ng isang dalaga kay Dandansoy.

Narito ang liriko ng awiting-bayan:

Dandansoy (Hiligaynon)

Dandansoy, bayaan ta ikaw

Pauli ako sa Payao

Ugaling kon ikaw hidlawon

ang Payao imo lang lantawon.


Dandansoy, kon imo apason

Bisan tubig di magbalon;

Ugaling kon ikaw uhawon

Sa dalan magbubon-bubon.


Ang panyo mo kag panyo ko

Dala di kay tambihon ko;

Ugaling kon magasibo

Bana ta ikaw, asawa mo ako.


Conbento, sa diin ang kura?

Munisipyo, diin hustisya?

Yari si Dansoy makiha.

Makiha sa paghigugma.

Dandansoy (Filipino)

Dandansoy, iiwan na kita

Pauwi na ako sa Payao

Kung sa akin ikaw ay mangulila

Ang Payao ay iyo lamang tingnan.


Dandansoy, kung nais mong sumunod

Huwag nang magbaon ng tubig;

Kung sakaling ikaw ay uhawin

Sa daan ay maghukay ng balon.


Ang panyo ko at ang panyo mo

Hayaang pagtabihin ko;

Kung bumagay

Asawa na kita, asawa mo na ako.


Kumbento, nasaan ang kura?

Munisipyo, nasaan ang hukom?

Narito si Dansoy mag-aapila ng kaso

Kaso ng pag-ibig.


Ang Payao na binanggit sa awiting-bayan ay isang baryo sa Binalbagan, Negros Occidental, kilala sa pagmamanupaktura ng asukal.

Mga Sanggunian

  1. Cainglet, Enrique Cantel. “Hispanic influences on the West Visayan folk song tradition of the Philippines.” Adelaide Research & Scholarship, 1981. https://digital.library.adelaide.edu.au/dspace/handle/2440/20676. Accessed 26 Enero 2021. PDF.
  2. Marcel L. Milliam . “Dandansoy,” 2000 Sagisag Kultura ng Filipinas, Edisyon 2013. Quezon City: Filipinas Institute of Translation, Inc. PDF.

==Pagkilala==

WikiFilipino logo 150.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.