Buwan ng Wika

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search

Ang Buwan ng Wika, tinatawag ding Buwan ng Wikang Pambansa, ay isang pagdiriwang na ginagawa sa Pilipinas tuwing Agosto. Ito ay buong buwang pagdiriwang para sa kahalagahan ng opisyal na wikang pambansa—ang Filipino (na dating tinatawag na “Tagalog”).

Noong una, ito ay ginaganap lamang sa loob ng isang linggo, na tinawag noong Linggo ng Wika. Tatlong ulit binago ang petsa ng Linggo ng Wika:

  • Tuwing ika-27 ng Marso hanggang ika-2 ng Abril na itinalaga ni dating Pngulong Sergio Osmeña noong 1946;
  • Tuwing ika-13 hanggang ika-19 ng Mayo nang ipag-utos ni dating Pangulong Ramon Magsaysay noong 1955; at
  • Tuwing ika-13 hanggang ika-19 ng Agosto nang iproklama ni dating Pangulong Corazon Aquino noong 1988.

Upang higit na palawigin ang pgdiriwang ng Linggo ng Wika, ipinagtibay ni dating Pangulong Fidel V. Ramos noong 1997 ang pagdiriwang ng Buwan ng Wikang Pambansa.

Kahalagahan ng Wika

“Ang hindi magmahal sa sariling wika ay higit sa hayop at malansang isda; kaya ating pagyamaning kusa, gaya ng inang sa atin ay nagpala.” Ito ay tanyag na kataga o taludtod hinggil sa kahalagahan ng pagmamahal at pagtataguyod ng sariling wika.

Ang wika ng isang bansa ay masasabing siyang kaluluwa na nagbibigay-buhay rito. Ito ang nagsisilbing tulay na nagdurugtong sa mga komunidad na naninirahan sa isang bansa. Sa pamamagitan ng wika, nagkakaunawaan at nagkakaisa ang bawat tao. Higit sa lahat, nagsisilbi ito bilang pagkakakilanlan ng isang lahi. Dahil dito, makikita ang iba’t ibang impluwensya sa bansa na siyang nakapagpabago at humulma sa pagkatao ng mga mamamayan. Samakatuwid, ang wika ay batayan ng natatanging kultura ng isang bansa.

Maikling Kasaysayan ng Filipino

Bagama’t maraming wika Pilipinas, walang kinikilalang isang pambansang wika noon. Nang sinakop ng mga Espanyol at Amerikano ang bansa, naging banyaga rin ang umiiral na opisyal na wika rito. Lumaganap noon ang mga wikang Spanish at English.

Sa panahon ni dating Pangulong Manuel L. Quezon, kilala rin bilang “Ama ng Wikang Pambansa,” na marapat magkroon ng isang pambansang wika ang Pilipinas at dapat na ito ay mauunawaan ng lahat. Kaugnay rito, naitatag ang Surian ng Wikang Pambansa (SWP) noong 1937. Ang SWP ay inatasang pag-aralan ang mga katutubong wika sa bansa sa layuning makalikha ng isang pambansang wika. Matapos ang mga pagsusuri, napili ang Tagalog dahil ito ang wikang ginagamit ng napakaraming bilang ng mga mamamayan.

Tinawag munang “Pilipino” ang pambansang wika bago ito ganap na maging “Filipino” sa bisa ng Saligang Batas ng 1986. Nalikha rin ang Linangan ng mga Wika sa Pilipinas (LWP) n pumalit sa SWP. Agad ding napalitan ang LWP nang pagtibayin ang Saligang Batas ng 1987 n nag-aatas na magtatag ng isang komisyon ng wikang pambansa. Dahil dito, naitatag noong 14 Agosto 1991 ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF).

Kasaysayan ng Pagdiriwang

Noong 26 Marso 1946, nagpalabas si dating Pangulong Sergio Osmeña ng Proklamasyon Blg. 35, na nagtatalaga ng petsang mula ika-27 ng Marso hanggang ika-2 ng Abril bilang Linggo ng Wika.

Noong 23 Setyembre 1955, iniutos naman ni dating Pangulong Ramon Magsaysay sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg. 186 na ang Linggo ng Wika ay ipagdiriwang mula ika-13 hanggang ika-19 ng Agosto. Ang pagbabago ng petsa ng pagdiriwang ng Linggo ng Wika ay bilang paggunita sa kaarawan ni Pangulong Manuel L. Quezon, ang tinaguriang “Ama ng Wikang Pambansa.” Dahil sa paglilipat na ito ng petsa ng pagdiriwang ng Linggo ng Wika, naging imposible para sa mga mag-aaral at guro ang makilahok dito.

Pagkatapos ng Himagsikan sa EDSA noong 1986, inilabas ni dating Pangulong Corazon Aquino ang Proklamasyon Blg. 19 noong 12 Agosto 1988, upang pagtibayin ang pagdedeklara ng pagdiriwang ng Linggo ng Wika mula ika-13 hanggang ika-19 ng Agosto kada taon.

Upang higit pang pagtibayin ang mga naunang proklamasyon hinggil sa Linggo ng Wika, idineklara naman ni dating Pangulong Fidel V. Ramos ang buong buwan ng Agosto bilang Pambansang Buwan ng Wika sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg. 1041 noong 15 Enero 1997.

Sa kasalukuyan, ang pagdiriwang ng Buwan ng Wika sa Pilipinas ay opisyal na nakatala sa listahan ng mga kultural na pagdiriwang sa bansa.

Mga Gawin

Karaniwang ipinagdiriwang ang Buwan ng Wika sa elementarya, sekundarya, at kolehiyo sa pamamagitan ng pagkakaroon ng mga palatuntunan,patimpalak sa paggawa ng tula, pagbigkas ng tula, pag-awit, pagsusulat ng maikling kuwento at sanaysay, pagpupulong, at talakayan gamit ang wikang Filipino. Upang mapahalagahan ang sariling wika, nagkakaroon din ng mga patimpalak sa pagsusulat ng slogan, paggawa ng poster, at marami pang aktibidad mula sa iba’t ibang munisipalidad.

Buwan ng Wika 2021

Sa kasalukuyan, ang Komisyon sa Wikang Filipino ang nangunguna sa paglulunsad ng mga gawain ukol sa Buwan ng Wika. May iba’t ibang tema rin kada taon para sa pagdiriwang na ito.

Para sa 2021, ang tema ng pagdiriwang ay “Filipino at mga Katutubong Wika sa Dekolonisasyon ng Pag-iisip ng mga Pilipino” na may kaugnayan pa rin sa 2021 Quincentennial Commemorations in the Philippines (2021 QCP). Nakatuon ang pagdiriwang sa mahahalagang pangyayari sa Pilipinas sa nakalipas na 500 taon.

Sa ilalim ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 103, mahigpit na itinatagubilin ang pagdiriwang ay marapat na maging “Filipino-centric” na nararapat na sumasalamin sa Pilipinong pananaw at nagbabantayog sa pag-unawa at damdámin ng pagmamalaki sa ating mga ninuno at mayamang pamanang kultural sa porma ng panitikan, wika, mga sining, at ibá pang manipestasyong kultural. Nararapat ding bigyang-diin nitó ang Pilipinong Identidad at halagáhan ukol sa pagkakaisa, kahinahunan, at kalayaan.[1]

Mga Sanggunian

  • Reynaldo Santos Jr. “Buwan ng Wika or Linggo ng Wika: What do we celebrate?” Rappler, 13 Agosto 2014. https://www.rappler.com/newsbreak/iq/buwan-ng-wika-linggo-ng-wika-celebration. Accessed 27 Hulyo 2021.
  • Dir. Hen. Roberto T. Añonuevo. “Paglingon sa Ugat ng Komisyon sa Wikang Filipino.” Komisyon sa Wikang Filipino.” https://kwf.gov.ph/tungkol-sa-kwf/. Accessed 27 Hulyo 2021.

Pagkilala

WikiFilipino logo 150.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.
  1. “Filipino at mga Katutubong Wika sa Dekolonisasyon ng Pag-iisip ng mga Pilipino.” Komisyon sa Wikang Filipino, https://kwf.gov.ph/filipino-at-mga-katutubong-wika-sa-dekolonisasyon-ng-pag-iisip-ng-mga-pilipino/. Accessed 27 Hulyo 2021.