Bukal

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search

Ang batis o bukal ay isang punto kung saan dumadaloy ang tubig mula sa akwipero (isang patong sa ilalim ng lupa na naglalaman ng tubig sa natatagusang bato) palabas tungo sa ibabaw ng lupa sa Daigdig. Bahagi ito ng hidrospera o kalawakan ng tubig.

Daloy

Natutukoy ang pagdiskarga, o muling paglitaw, ng bukal sa pamamagitan ng muling pagkarga ng palanggana (recharge basin) ng bukal. Nakakaapekto din sa pagdiskarga ng bukal ang aktibidad ng tao—binabawasan ng pag-alis ng tubig-bukal ang presyon ng tubig sa isang akwipero, na binabawasan ang dami ng daloy.[1]

Pag-uuri

Kadalasang inuuri ang bukal sa pamamagitan ng bolyum o dami ng tubig na kanilang dinidiskarga. Tinatawag na "first magnitude" o "unang kalakhan" ang mga pinakamalaking mga bukal, na binibigyang kahulugan bilang mga bukal na nagdidiskarga ng tubig sa tulin na 2800 litro o 100 kubikong talampakan (2.8 m3) ng tubig bawat segundo. May ilang mga lokasyon ang naglalaman ng maraming mga bukal sa unang kalakhan, tulad sa mga bukal sa Estados Unidos partikular ang Florida kung saan mayroong hindi baba sa 27 kilalang bukal na ganoong kalaki; ang Missouri at Arkansas Ozarks na naglalaman ng 10[2][3] ay kilala sa unang kalakhan; at 11[4] pang nasa pook ng Thousand Springs sa tabi ng Ilog Snake sa Idaho. Ang sukatan para sa daloy ng bukal ay ang sumusunod:

Kalakhan Daloy (talampakan3/s, gal/min, pinta/min) Daloy (L/s)
Unang kalakhan > 100 talampakan3/s 2800 L/s
Ika-2 kalakhan 10 hanggang 100 talampakan3/s 280 hanggang 2800 L/s
Ika-3 kalakhan 1 hanggang 10 talampakan3/s 28 hanggang 280 L/s
Ika-4 na kalakhan 100 US gal/min hanggang 1 talampakan3/s (448 Estados Unidos na gal/min) 6.3 hanggang 28 L/s
Ika-5 kalakhan 10 hanggang 100 gal/min 0.63 hanggang 6.3 L/s
Ika-6 na kalakhan 1 hanggang 10 gal/min 63 hanggang 630 mL/s
Ika-7 kalakhan 2 pinta hanggang 1 gal/min 8 hanggang 63 mL/s
Ika-8 kalakhan Mas mababa sa 1 pinta/min 8 mL/s
0 kalakhan walang daloy (mga lugar ng nakaraan/pangkasaysayang daloy)

Mga sanggunian

  1. USGS Surface-Water Data for Missouri (Ingles).
  2. Vineyard and Fender, 1982. p. 12 (sa Ingles)
  3. USGS Surface-Water Data for Missouri (Ingles).
  4. THOUSAND SPRINGS RESEARCH PROJECT (Ingles). Archived from the original on 12 Disyembre 2012. Retrieved on 2009-05-10.

==Pagkilala==

Wikipedia.png Hinango sa Wikipedia ang nilalaman ng pahinang ito na nagmula sa Bukal. Ang talaan ng mga may-akda ay makikita sa pahina-kasaysayan. Kahalintulad ng Wikipedia, binibigyang-pahintulot ng WikiFilipino ang muling paggamit at pakikinabang sa mga nilalaman nito sa ilalim ng GNU Free Documentation License. Basahin ang kumpletong pagtatanggi/pagtatatwa.