Balitaw

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search

Ang balitaw ay ngamula sa kultura ng mga Cebuano. Ito ay isang masining na paraan ng pagdedebate. Gayunpaman, higit na kilala ang balitaw bilang debate ng pag-ibig na itinatanghal nang paawit at pasayaw ng magkapares na babae at lalaki.

Ang balitaw ay bahagi na ng kulturang Cebuano bago pa man dumating ang mga Espanyol. Malimit itong itanghal sa iba’t ibang pagdiriwang tulad ng pista. Tradisyonal na itinatanghal ito sa saliw ng subing, isang uri ng plawta, ngunit sa kasalukuyan ay gitara na ang ginagamit.

Pinagmulan ng Salita

Noong una, tinatawag ng mga katutubo ang bahagi ng pag-awit na “ayayi,” habang “baya-i” naman ang bahagi ng sayaw. Kalaunan, tinawag ng mga Espanyol na “valse” ang sayaw. Tinanggap ito ng mga ang kahulugan ay “sayaw ng mga tao.” Gayunman, higit na itinuturing bilang isang katutubong awit ang balitaw kaysa sayaw.

Tugmaan

Tulad ng mga tradisyonal na tula, may tugmaang sinusunod din sa balitaw. Maaaring itong isahang tugmaan na (a-aa- a) o dalawahan (a-b-a-b o a-a-b-b). Tulad din ng mga sinaunang panitikan, ang balitaw ay higit na ginagamit nang pasalita kumpara sa pasulat. Dahil dito, iilan lamang ang nailimbag na sipi ng berso. Mahalaga rin sa pagtatanghal nito ang pagkakaroon ng kasanayan sa pagtula o pag-awit at pagkakaroon ng matalas na memorya.

Debate ng Pag-ibig

Karaniwang umiikot ang paksa sa pamumuhay sa nayon at pag-aasawa. Karaniwan ding may pagkakasunod-sunod ang daloy ng kuwento. Halimbawa, kung ang paksa ay tungkol sa pag-aasawa, sisimulan ito sa pagsusuyo ng lalaki sa babae hanggang sa tanggapin ng babae ang pag-ibig ng lalaki.

Ang balitaw ay isang debate. May matatalo, may magwawagi. Paano malalaman kung sino ang nagwagi? Sa palitan ng sagutan, kung hindi tinanggap ng babae ang pag-ibig ng lalaki, ang babae ang nagwagi. Kung tinanggap, ang lalaki ang nagwagi.

Mga Sanggunian

  • Maria Colina Gutierrez. “The Cebuano Balitao and How it Mirrors Visayan Culture and Folklife.” Folklore Studies Vol. 20, mp. 15-135. Nanzan University: Japan, 1961. (PDF).
  • Virgilio S. Almario, Emelina S. Almario. 101 Filipino Icons Volume II. Adarna House: Quezon City, 2009.

Pagkilala

WikiFilipino logo 150.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.