Asociación Hispano-Filipino

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search

Ang Asociación Hispano-Filipino, o kilala rin sa English na The Hispanic-Filipino Association, ay nabuo noong 12 Enero 1889 sa Madrid, Spain. Pangunahing layunin nito ay maitaguyod at masuportahan ang mga repormang maaaring makabuti sa kondisyon ng pamumuhay sa Pilipinas noong panahon ng mga Espanyol.

Kasaysayan ng Asociación Hispano-Filipino

Halo-halo ang mga miyembro ng Asociación Hispano-Filipino. Ang ilan sa kanila ay mga liberal na Espanyol mula sa mga kilalang pamilya, habang ang iba naman ay mga Pilipino mula sa mayayamang angkan o mga edukadong Pilipino na masuwerteng nakapag-ipon para makapunta at makapamuhay sa Espanya.

Lahat ng mga miyembro ng grupong ito ay mga repormista kaya alam nila na kailangan nila ng pondo at suporta ng lahat upang kilalanin ng gobyerno ng Espanya ang mga layunin nito. Ang grupong kilala sa bansag na La Propaganda ang nangangasiwa sa pagkoklekta ng donasyon mula sa mga miyembro nito para sa Asociación Hispano-Filipino. Ngunit nang diumano ay magkaroon ng korapsiyon sa loob ng La Propaganda, binuwag ito at natigil ang pagpapadala ng donasyon sa Asociación Hispano-Filipino.

Isa sa mga layunin ng Asociación Hispano-Filipino ay mahimok ang Spanish Cortes na buksan ang pinto nito sa mga Pilipinong kinatawan, dahil mga purong Espanyol lamang ang may kapangyarihang magpanukala at mag-apruba ng mga desisyong may malaking epekto sa buong bansa.

Isa pang layunin ng grupo ay ang pagsuporta sa pagsasabatas ng Batas Maura dahil mabibigyan nito ng mas malayang pamumuno ang mga Pilipino. Nahahati sa iba’t ibang dibisyon ang pareong probinsiya ng Luzon at Bisayas, at ang bawat dibisyon ay may sari-sariling tagapangasiwa. Ang bawat bayan ay pinamamahalaan ng isang sangguniang-bayan (municpal council) na pinatatakbo ng limang tao.

Ang sumusunod ay ilan lamang sa kanilang mga responsibilidad: (1) pangasiwaan ang edukasyon at kalusugan ng publiko, (2) suportahan ang mga lokal na negosyo, (3) panatilihin ang mga pampublikong serbisyo at estruktura, (4) kolektahin ang mga buwis na pangpondo ng gobyerno para sa mga proyekto nito, (5) itala’t ingatan ang mahahalagang impormasyon katulad ng pagtanggap at paglabas ng pera, at (6) maglunsad ng mga pambulikong proyekto.

Gayunman, sa kabila ng pagsisikap ng Asociación Hispano-Filipino, hindi kinilala ng gobyerno ng Espanya ang mga layunin nito dahil magulo ito ng mga panahon na iyon, at masyadong maipluwensya ang mga prayle, sa Espanya man o sa Pilipinas.

Mga Kilalang Tao sa Asociación Hispano-Filipino

Ilang sa mga kilalang tao o bayani na kasapi ng Asociación Hispano-Filipino ay ang sumusunod: Garciano López Jaena, Marcelo H. del Pilar, José Rizal, Antonio Luna, Mariano Ponce, Jose M. Panganiban, at Eduardo de Lete. Ang ilan sa mga nabanggit ay kasapi rin sa La Solidaridad, isang grupong nabuo sa Espanya na naglilimbang ng pahayagan. Dito nilalabas ang mga artikulo tungkol sa pang-aabuso at korupsiyon ng mga Espanyol sa Pilipinas at sa mga pagbabago na dapat mangyari para sa ikabubuti ng mga Pilipino.

Mga Sanggunian

Pagkilala

WikiFilipino logo 150.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.