Anti-Enforced or Involuntary Disappearance Act of 2012

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search

Upang basahin ang artikulong ito sa Ingles, tingnan ang Anti-Enforced or Involuntary Disappearance Act of 2012..

Ang Republic Act No. 10353 o ang Batas Laban sa Pinuwersa at Di-kusang Pagkawala ng 2012 ay ang batas na nagpapataw ng parusang habambuhay na pagkakabilanggo sa sino mang sangkot sa krimen ng pinilit o di-kusang pagkawala. Pinirmahan ito ni Pangulong Benigno S. Aquino III noong 21 Disyembre 2012.

Ayon sa batas, ang krimen ng pinilit o di-kusang pagkawala ay nangyayari sa mga sumusunod na sitwasyon:

  • Ang biktima ay pinagkaitan ng kalayaan
  • Ang salarin ay ang estado o mga ahente ng estado
  • Itinago ang impormasyon tungkol sa biktima.

Dahil sa batas na ito, naihiwalay ang krimen na enforced disappearance sa ibang krimen tulad ng kidnapping, serious illegal detention, murder at iba pa.

Pinilit o Di-kusang Pagkawala

Ayon sa RA 10353, ang pinilit o di-kusang pagkawala ay tumutukoy sa paghuli, pagkukulong, pagkuha o anumang iba pang anyo ng pag-aalis ng kalayaan na isinagawa ng mga ahente ng Estado o ng mga tao o mga pangkat ng tao na kumikilos nang may pahintulot, suporta, o pagtanggap ng Estado, na sinundan ng isang pagtangging kilalanin ang pag-aalis ng kalayaan o ng pagtatakip ng kapalaran o kinaroroonan ng nawawalang tao, na naglalagay sa naturang tao sa labas ng proteksiyon ng batas.

Nilalaman ng Batas

Di-matitinag na Karapatang Laban sa Pinilit o Di-kusang Pagkawala

Ayon sa RA 10353, hindi maaring suspendihin o kanselahin ang batas sa kahit ano mang pagkakataon, kabilang na ang political instability, banta ng digmaan o kahit ano mang public emergency.

Orden ng Labanan

Hindi rin maaring gamiting batayan sa pag-aresto o pagdukot ang dokumentong tinatawag na orden ng labanan (order of battle), o ang listahan ng militar at pulisya ng mga pangalan ng tao at organisasyon na itinuturing na kalaban ng estado. Sino mang makakatanggap ng dokumentong ito ay may karapatang suwayin ito.

Tungkulin para Iulat ang mga Biktima ng Pinilit o Di-kusang Pagkawala

Nakasaad rin sa batas na sino mang indibidwal na "deprived of liberty" o nakadetine ay may karapatang ipaalam sa kaniyang mga kapamilya, kaibigan, abogado o ano mang human rights organization ang kaniyang kinaroroonan. Mayroon rin siyang karapatan sa agarang akses sa anumang anyo ng komunikasyong magagamit niya upang ipaalam ang kaniyang kinaroroonan at kondisyon sa kaniyang pamilya, kamag-anak, kaibigan, abogado, o anumang samahan para sa karapatang pantao.

Inaatasan rin ng batas ang sinumang tao, sakaling hindi pangunahing tagaganap, kasabwat o katulong, na may impormasyon sa kaso ng piníli o di-kusàng pagkawala o na makaaalam sa naturang impomasyon, o na ang isang tao ay biktima ng pinílit o di-kusàng pagkawala, ay agarang mag-uulat nang pasulat ng mga pangyayari at kinaroroonan ng biktima sa anumang tanggapan, detachment o dibisyon ng Department of the Interior and Local Government (DILG), Department of National Defense (DND), Philippine National Police (PNP), Armed Forces of the Philippines (AFP), National Bureau of Investigation (NBI), ng Tagapaglitis na Panlungsod o Panlalawigan, Commission on Human Rights (CHR), o anumang mga samahan para sa karapatang pantao at, sakaling alam, sa pamilya, kamag-anak, o abogado ng biktima.

Tungkuling Pagtibayin nang Pasulat ang ukol sa mga Resulta ng Pagsisiyasat sa Iniulat na Kinaroroonan ng Nawawalang Tao

Sa pagkakataong isang kapamilya, kamag-anak, abogado, kinatawan ng isang samahan para sa karapatang pantao o isang kasapi ng media na nagtatanong sa isang kasapi o opisyal ng anumang sentro ng detensiyon ng pulisya o militar, ng PNP o anuman sa mga ahensiya nito, ng AFP o anuman sa mga ahensiya nito, ng NBI o anupamang ibang ahensiya o instrumentalidad ng pamahalaan, gayundin sa anumang ospital o morge, publiko o pribado, ukol sa presensiya o kinaroroonan ng isang iniulat ng biktima ng pinilit o di-kusang pagkawala, ang naturang kasapi o opisyal ay kinakailangang agad na maglabas ng isang sertipikasyon nang pasulat para sa tao o entidad na nagtatanong ukol sa presensiya o pagkawala at/o impormasyon ukol sa kinaroroonan ng naturang nawawalang tao, nang isinasaad, kasama ng iba pa, sa malinaw at di-mapagdududahang paraan ang petsa at oras ng pagtatanong, ang mga detalye ng pagtatanong, at ang tugon sa pagtatanong.

Tungkulin ng Nagsisiyasat/Nag-iimbestigang Pampublikong Tagausig o anumang Panghukuman o Malapanghukumang Opisyal o Kawani

May tungkulin rin ang mga pampublikong tagausig o anumang panghukuman o malapanghukumang opisyal o kawani na agad na ipaalam ang kinaroroonan ng biktima sa malapit nitong mga kapamilya, kamag-anak, abogado, o isang samahang para sa mga karapatang pantao sa pinakamadaling paraan, sakaling napag-alamang ang taong ipinahatid para sa pagsisiyasat o preliminaryong imbestigasyon o para sa anumang prosesong panghukuman ay isang biktima ng pinílit o di-kusang pagkawala.

Pananagutan ng Tagapagpasunod na Opisyal o Superyor

Nakasaad rin sa batas na ang pinakamalapit na tagapagpasunod na opisyal ng sangkot na yunit ng ARP o ang pinakamalapit na mataas na opisyal ng PNP at iba pang mga ahensiyang nagpapatupad ng batas ang may pangunahing pananagutan sa krimen ng pinílit o di-kusàng pagkawala para sa mga ginawa niyang naghatid, tumulong, naghikayat o nagpahintulot, tuwiran man o hindi, sa pagsasagawa ng mga iyon ng kaniyang mga tagasunod. Kung ang naturang tagapagpasunod ng opisyal ay may kaalaman sa, o sang-ayon sa mga pagkakataon ng panahong iyon, ay kinakailangang may kaalaman na may pinílit o di-kusàng pagkawala na naisagawa, o isinagawa ng kaniyang mga tagasunod o iba pang nasasaklaw ng kaniyang pananagutan, at sa kabila ng naturang kaalaman, ay hindi siya nagsagawa ng pag-iwas o sapilitang pagkilos, alinman sa bago, habang, o pagkatapos na pagkatapos ng pagsasagawa nito, kung mayroon siyang kapangyarihan upang iwasan o imbestigahan ang mga naturang bintang ng pinílit o di-kusàng pagkawala subalit nabigong iwasan o imbestigahan ang mga naturang bintang, sinadya man o dahil sa kapabayaan, ay magkakaroon din ng pangunahing pananagutan.

Mga Sanggunian

Pagkilala

WikiFilipino logo 150.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.