Sultan Dipatuan Kudarat

From Wikfilipino
Revision as of 13:33, 8 March 2021 by Mrmagcamit (talk | contribs)
Jump to navigation Jump to search

Para basahin ang tungkol sa lalawigan, tingnan ang Sultan Kudarat.

Si Sultan Muhammad Dipatuan Qudratullah Nasiruddin o Muhammad Dipatuan Kudarat (1581–1671) ay ang ikapitong Sultan ng Sultanato ng Maguindanao. Noong panahon ng kaniyang pamumuno, matagumpay niyang nalabanan ang mga Espanyol na sinubok na sakupin ang kaniyang lupain at nahadlangan ang pagpapalaganap ng Kristiyanismo sa pulo ng Mindanao. Mula siya sa angkan ni Shariff Kabungsuwan, isang misyoneryong Muslim na nagdala ng Islam sa Pilipinas noong pagitan ng ika-13 hanggang ika-14 siglo. Isinunod sa kaniyang pangalan ang lalawigan ng Sultan Kudarat sa Pilipinas, pati ang bayan ng Sultan Kudarat, Maguindanao, kung saan ang kaapu-apuhan ng mga datu at pinuno ang mga kasalukuyang pinunong pampolitika. Sa ilalim ng pagkapangulo ni Ferdinand Marcos, naging pambansang bayani si Sultan Kudarat.

Talambuhay

Si Muhammad Dipatuan Kudarat ay matalino at matapang kaya nahirapan sa kaniya ang mga mananakop. Buo ang tiwala ng mga nasasakupan ng sultan kaya isa’y walang nagkanulo sa kanya.

Pinamunuan ni Sultan Kudarat (Corralat para sa mga Kastila) ang Kasultanan ng Maguindanao mula 1619 hanggang 1671. Isinilang siya noong huling dekada ng ika-16 na dantaon. Anak siya ni Datu Buisan, isang Iranun at Ambang. Ang kanyang ngalang Dipatuan ay hinango sa salitang Malay na nangangahulugang "pinuno", at ang Kudarat ay salitang Arabe para sa "lakas". Iginalang siya maging ang mga naninirahan sa paligid ng Kasultanan ng Maguindanao sa kaniyang pamumuno. Napagkaisa niya ang kalinangan sa Lanao, Cotabato, Dabaw at Zamboanga sa pagtutol sa pananakop ng mga Kastila.

Noong 1637, nagpadala si Gobernador-Heneral Sebastian Hurtado de Corcuero ng ekspedisyon upang sakupin ang lupain ni Kudarat. Napabagsak ng mga kaaway ang kanyang mga kuta sa Lamitan. Ngunit nakatakas si Kudarat sa kabundukan at doon nagipon ng lakas at puwersa upang ipagpatuloy ang kanyang pakikipaglaban sa mga mananakop.

Hindi kailanman nadakip ng mga kaaway si Kudarat. Nang mamatay siya noong 1671, humalili sa pagka-sultan ang kanyang anak na si Datu Dundang Tiidulay, na nakilala sa titulong self-ud-Din. Bilang pagkilala kay Sultan Kudarat, isang bantayog ang ipinatayo sa Makati, Kalakhang Maynila na may dekorasyong pandiplomatiko at selyong nagtataglay ng kanyang ngalan. Inukit ito ni Jose M. Mendoza noong 1973.

Sanggunian

"The stupidity of submitting to Spanish sovereignty - Sultan Kudarat," Kahimyang Project. Hinango noong 04 Marso 2021.

"Sultan Kudarat Monument" Ayala Triangle. Hinango noong 04 Marso 2021.

Mario Alvaro Limos. "Sultan Kudarat: The Philippines’ Most Powerful Sultan" Esquire Magazine. Hinango noong 04 Marso 2021.

Pagkilala

Wikipedia.png Hinango sa Wikipedia ang nilalaman ng pahinang ito na nagmula sa Sultan Dipatuan Kudarat. Ang talaan ng mga may-akda ay makikita sa pahina-kasaysayan. Kahalintulad ng Wikipedia, binibigyang-pahintulot ng WikiFilipino ang muling paggamit at pakikinabang sa mga nilalaman nito sa ilalim ng GNU Free Documentation License. Basahin ang kumpletong pagtatanggi/pagtatatwa.