Sangley

From Wikfilipino
Revision as of 13:13, 9 April 2021 by Rclacuata (talk | contribs)
(diff) ← Older revision | Latest revision (diff) | Newer revision → (diff)
Jump to navigation Jump to search

Ang Sangley ay salitang ginamit ng mga Espanyol bilang pantawag sa mga Tsinong mangangalakal sa Pilipinas na nagmula sa katimugan Fujian at nagsasalita ng Hokkienese. Nagmula ang “sangley” sa salitang Hokkienese na seng-li, nangangahulugang “negosyo.” Chino ang salitang Spanish na tawag nila sa mga Tsino, habang ang anak ng isang sangley at ng isang katutubo ay tinatawag na mestizo de sangley.[1]

Mahalagang Manggagawa

Ang mga Tsino ay matagal nang may matibay na ugnayan sa Pilipinas sa larangan ng kalakalan bago pa man sakupin ng mga Espanyol ang bansa. Naging mahalagang manggagawa rin ang mga Tsino sa panahon ng mga Espanyol at napakinabangan. Sila ay karaniwan ding mason, panday, karpintero, panadero, kusinero, manlilimbag, barbero, labandero, at tindero. Napunô ng mga ito ang parian (plasa o pook na ginagamit na pamilihan) hanggang sa ibayo ng Ilog Pasig at sa pook na sakop ngayon ng Chinatown sa Maynila.[2]

Pag-aalsa ng mga Sangley

Sumiklab ang pag-aalsa ng mga Sangley noong 1603. Kabilang sa mga pangyayari na nagpasiklab nito ay nang mapagbintangang isang traydor ang isang Tsinong nagngangalang Engkang, na nagpabinyag bilang Kristiyano (naging Juan Bautista de Vera).

Samantala, may isang pangkat din ng mga Tsino na sumalakay sa tahanan ni Kapitan Estevan de Marquina sa Quiapo. Pinaslang nila si Marquina, asawa nito, at apat na anak. Si Marquina ang opisyal na Espanyol na mariing nagpatupad ng mga patakaran laban sa mga Tsino na pinalagap naman ni Gobernador-Heneral Pedro Bravo de Acuña.

Nag-aklas ang mga Tsino na nagtagal ng 18 araw. Tinatayang 18,000 Sangley ang napaslang dahil dito. Nagtulong-tulong ang mga Espanyol, Kapampangan, Tagalog, at maging ang mga Hapones sa paghabol sa mga Sangley sa Makati, Pasig, Antipolo, Laguna, at Batangas.

Isa sa mga mahahalagang Espanyol na napatay ng mga Sangley ay si Luis Perez Dasmariñas, dating gobernador-heneral at encomendero sa Tondo.

Matapos ang madugong pag-aaklas, tinatayang 500 Sangley ang nanatiling buhay. Sila ay pinatawan ng mabibigat na gawain at pinatira sa Parian, lugar sa baybayin ng Ilog Pasig. [1]

Mga Sanggunian

  1. 1.0 1.1 Carlos L. Quirino, ed. Maria Eloisa G. Pargo de Castro. “Chino, Sangley, and Mestizo de Sangley in Old Manila.” Old Manila 2nd Edition, mp. 81–87 Quezon City: Vibal Foundation, 2020.
  2. Virgilio S. Almario. “Tsino.” 2000 Sagisag Kultura ng Filipinas, Edisyon 2013. Quezon City: Filipinas Institute of Translation, Inc. PDF.