Difference between revisions of "Pag-ibig sa Tinubuang Lupa"

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search
(Created page with "Ang '''''Pag-ibig sa Tinubuang Lupa''''' ay isang tula na sinulat ni Andres Bonifacio na kanyang ginamit para himukin ang mga Pilipinong maging pagkamakabayan|ma...")
 
Line 1: Line 1:
Ang '''''Pag-ibig sa Tinubuang Lupa''''' ay isang [[tula]] na sinulat ni [[Andres Bonifacio]] na kanyang ginamit para himukin ang mga [[Pilipino]]ng maging [[pagkamakabayan|makabayan]]. Si Bonifacio ay mas magaling na mandirigma kaysa sa isang manunulat ngunit pinatunayan niya na kaya niyang gumawa ng isang tula para sa kanyang [[pag-ibig|minamahal]] na [[bayan]].<ref>Landia,Carlo, The Heritage. Banog Journals 1999.</ref>
+
Ang '''''Pag-ibig sa Tinubuang Lupa''''' ay isang [[Tula|tulang]] isinulat ni [[Andres Bonifacio]] upang himukin ang mga [[Pilipino]]ng maging [[pagkamakabayan|makabayan]] at ipaglaban ang kanilang kalayaan. Inilathala ito noong Marso 1896 sa unang isyu ng ''Kasaysayan'', ang pahayagan ng [[Katipunan]].<ref name=":0">Malacanan Palace Presidential Museum & Library. n.d. ''Andres Bonifacio's "Pag-Ibig sa Tinubuang Lupa"''. Accessed 08 Hunyo 2021. http://malacanang.gov.ph/7050-andres-bonifacios-pag-ibig-sa-tinubuang-lupa/.</ref>
  
==Teksto ng tula==
+
Si Bonifacio ay higit na magaling na mandirigma kaysa manunulat ngunit pinatunayan niya na kaya niyang gumawa ng tula para sa kaniyang minamahal na bayan.<ref>Landia,Carlo, The Heritage. Banog Journals 1999.</ref>
 +
 
 +
==Teksto ng Tula==
 
<center>
 
<center>
Aling pag-ibig pa ang hihigit kaya<br>
+
Aling pag-ibig pa ang hihigit kaya<br>sa pagkadalisay at pagkadakila<br>gaya ng pag-ibig sa tinubuang lupa?<br>Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala.<br>
Sa pagkadalisay at pagkadakila<br>
+
 
Gaya ng pag-ibig sa Tinubuang lupa?<br>
+
Ulit-ulitin mang basahin ang isip<br>at isa-isahing talastasing pilit<br>ang salita't buhay na limbag at titik<br>ng isang katauhan ito'y namamasid.<br>
Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala.<br>
+
 
 +
Banal na pag-ibig pag ikaw ang nukal<br>sa tapat na puso ng sino’t alinman,<br>imbit taong gubat, maralita’t mangmang<br>nagiging dakila at iginagalang.<br>
 +
 
 +
Pagpuring lubos ang nagiging hangad<br>sa bayan ng taong may dangal na ingat,<br>umawit, tumula, kumatha't sumulat,<br>kalakhan din nila'y isinisiwalat.<br>
 +
 
 +
Walang mahalagang hindi inihandog<br>ng pusong mahal sa Bayang nagkupkop,<br>dugo, yaman, dunong, tiisa't pagod,<br>buhay ma'y abuting magkalagot-lagot.<br>
 +
 
 +
Bakit? Ano itong sakdal nang laki,<br>na hinahandugan ng buong pag kasi,<br>na sa lalong mahal kapangyayari,<br>at ginugugulan ng buhay na iwi.<br>
 +
 
 +
Ay! Ito'y ang Inang Bayang tinubuan,<br>siya'y ina't tangi na kinamulatan<br>ng kawili-wiling liwanang ng araw<br>na nagbibigay init sa lunong katawan.<br>
 +
 
 +
Sa kanya’y utang ang unang pagtanggol<br>ng simoy ng hanging nagbigay lunas,<br>sa inis na puso na sisinghap-singhap,<br>sa balong malalim ng siphayo’t hirap.<br>
 +
 
 +
Kalakip din nito'y pag-ibig sa Bayan,<br>ang lahat ng lalong sa gunita'y mahal,<br>mula sa masaya't gasong kasanggulan,<br>hanggang sa katawan ay mapasa-libingan.<br>
 +
 
 +
Ang na nga kapanahon ng aliw,<br>ang inaasahang araw na darating<br>ng pagka-timawa ng mga alipin,<br>liban pa ba sa bayan tatanghalin?<br>
  
Pagpupuring lubos ang palaging hangad<br>
+
At ang balang kahoy at ang balang sanga<br>na parang niya’t gubat na kaaya-aya<br>sukat ang makita’t sasa-ala-ala<br>ang ina’t ang giliw lampas sa saya.<br>
Sa bayan ng taong may dangal na ingat,<br>
 
Umawit, tumula, kumanta't sumulat,<br>
 
Kalakhan din niya'y isinisiwalat.<br>
 
  
Walang mahalagang hindi inihandog<br>
+
Tubig niyang malinaw sa anak’y bulog<br>bukal sa batisang nagkalat sa bundok<br>malambot na huni ng matuling agos<br>na nakaka-aliw sa pusong may lungkot.<br>
Ng may pusong mahal sa Bayang nagkupkop,<br>
 
Dugo, yaman, dunong, katiisa't pagod,<br>
 
Buhay ma'y abuting magkalagut-lagot.<br>
 
  
Bakit? Alin ito na sakdal ng laki,<br>
+
Sa kaba ng abang mawalay sa Bayan!<br>gunita ma'y laging sakbibi ng lumbay<br>walang ala-ala't inaasam-asam<br>kundi ang makita'ng lupang tinubuan.<br>
Na hinahandugan ng buong pagkasi,<br>
 
Na sa lalong mahal nakapangyayari,<br>
 
At ginugulan ng buhay na iwi?<br>
 
  
Ito'y ang Inang Bayang tinubuan:<br>
+
Pati na'ng magdusa't sampung kamatayan<br>waring masarap kung dahil sa Bayan<br>at lalong maghirap. O! himalang bagay,<br>lalong pag-irog pa ang kanya'y alay.<br>
Siya'y ina't tangi sa kinamulatan<br>
 
Ng kawili-wiling liwanang ng araw<br>
 
Na nagbigay-init sa buong katawan.<br>
 
  
Kalakip din nito'y pag-ibig sa Bayan,<br>
+
Kung ang bayang ito'y nasa panganib<br>at siya ay dapat na ipagtangkilik,<br>ang anak, asawa, magulang, kapatid;<br>isang tawag niya'y tatalikdang pilit.<br>
Ang lahat ng lalong sa gunita'y mahal,<br>
 
Mula sa masaya'y gasong kasanggulan<br>
 
Hanggang sa katawa'y mapasa-libingan.<br>
 
  
Sa aba ng abang mawalay sa bayan!<br>
+
Datapwa kung bayan ng ka-Tagalogan<br>ay nilalapastangan at niyuyurakan<br>katwiran, puri niya’t kamahalan<br>ng sama ng lilong ibang bayan.<br>
Gunita ma'y laging sakbibi ng lumbay,<br>
 
Walang alaala't inaasa-asam<br>
 
Kundi ang makita'y lupang tinubuan.<br>
 
  
Pati ng magdusa'y sampung kamatayan<br>
+
Di gaano kaya ang paghinagpis<br>ng pusong Tagalog sa puring nalait<br>at aling kaluoban na lalong tahimik<br>ang di pupukawin sa paghihimagsik?<br>
Wari ay masarap kung dahil sa bayan<br>
 
At lalong mahirap. Oh, himalang bagay!<br>
 
Lalong pag-irog pa ang sa kanya'y alay.<br>
 
  
Kung ang bayang ito'y masasa-panganib<br>
+
Saan magbubuhat ang paghihinay<br>sa paghihiganti’t gumugol ng buhay<br>kung wala ring ibang kasasadlakan<br>kundi ang lugami sa ka-alipinan?<br>
At siya ay dapat na ipagtangkilik,<br>
 
Ang anak, asawa, magulang, kapatid;<br>
 
Isang tawag niya'y tatalikdang pilit.<br>
 
  
Hayo na nga, hayo, kayong nagabuhay<br>
+
Kung ang pagka-baon niya’t pagka-busabos<br>sa lusak ng daya’t tunay na pag-ayop<br>supil ng pang-hampas tanikalang gapos<br>at luha na lamang ang pinaa-agos<br>
Sa pag-asang lubos ng kaginhawahan<br>
 
At walang tinamo kundi kapaitan,<br>
 
Hayo na't ibangon ang naabang bayan!<br>
 
  
Kayong nalagasan ng bunga't bulaklak<br>
+
Sa kanyang anyo’y sino ang tutunghay<br>na di-aakayin sa gawang magdamdam<br>pusong naglilipak sa pagka-sukaban<br>na hindi gumagalang dugo at buhay.<br>
Ng kahoy ng buhay na nilanta't sukat,<br>
 
Ng bala-balaki't makapal na hirap,<br>
 
Muling manariwa't sa baya'y lumiyag.<br>
 
  
Ipahandug-handog ang buong pag-ibig<br>
+
Mangyari kayang ito’y masulyap<br>ng mga Tagalog at hindi lumingap<br>sa naghihingalong Inang nasa yapak<br>ng kasuklam-suklam na Castilang hamak.<br>
At hanggang may dugo'y ubusing itigis;<br>
 
kung sa pagtatanggol, buhay ay mapatid,<br>
 
Ito'y kapalaran at tunay na langit!</center>
 
  
==Mga sanggunian==
+
Nasaan ang dangal ng mga Tagalog,<br>nasaan ang dugong dapat na ibuhos?<br>bayan ay inaapi, bakit di kumikilos?<br>at natitilihang ito’y mapanuod.<br>
 +
 
 +
Hayo na nga kayo, kayong ngang buhay<br>sa pag-asang lubos na kaginhawahan<br>at walang tinamo kundi kapaitan,<br>hayo nga't ibigin ang naabang bayan.<br>
 +
 
 +
Kayong antayan na sa kapapasakit<br>ng dakilang hangad sa batis ng dibdib<br>muling pabalungit tunay na pag-ibig<br>kusang ibulalas sa bayang piniit.<br>
 +
 
 +
Kayong nalagasan ng bunga't bulaklak<br>kahoy niyaring buhay na nilant sukat,<br>ng bala-balakit makapal na hirap,<br>muling manariwa't sa baya'y lumiyag.<br>
 +
 
 +
Kayong mga pusong kusang (pugal)<br>ng dagat at bagsik ng ganid na asal,<br>ngayon magbangon’t baya’y itanghal<br>agawin sa kuko ng mga sukaban.<br>
 +
 
 +
Kayong mga dukhang walang tanging (lasap)<br>kundi ang mabuhay sa dalita’t hirap,<br>ampunin ang bayan kung nasa ay lunas<br>sapagkat ang ginhawa niya ay sa lahat.<br>
 +
 
 +
Ipaghandog-handog ang buong pag-ibig<br>hanggang sa mga dugo'y ubusang itigis<br>kung sa pagtatanggol, buhay ay (mailit)<br>ito'y kapalaran at tunay na langit.<ref name=":0" />
 +
</center>
 +
 
 +
==Mga Sanggunian==
  
 
[[Category:Panitikang Pilipino]]
 
[[Category:Panitikang Pilipino]]
 
[[Category:Tula]]
 
[[Category:Tula]]
 +
 +
<references />

Revision as of 13:04, 8 June 2021

Ang Pag-ibig sa Tinubuang Lupa ay isang tulang isinulat ni Andres Bonifacio upang himukin ang mga Pilipinong maging makabayan at ipaglaban ang kanilang kalayaan. Inilathala ito noong Marso 1896 sa unang isyu ng Kasaysayan, ang pahayagan ng Katipunan.[1]

Si Bonifacio ay higit na magaling na mandirigma kaysa manunulat ngunit pinatunayan niya na kaya niyang gumawa ng tula para sa kaniyang minamahal na bayan.[2]

Teksto ng Tula

Aling pag-ibig pa ang hihigit kaya
sa pagkadalisay at pagkadakila
gaya ng pag-ibig sa tinubuang lupa?
Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala.

Ulit-ulitin mang basahin ang isip
at isa-isahing talastasing pilit
ang salita't buhay na limbag at titik
ng isang katauhan ito'y namamasid.

Banal na pag-ibig pag ikaw ang nukal
sa tapat na puso ng sino’t alinman,
imbit taong gubat, maralita’t mangmang
nagiging dakila at iginagalang.

Pagpuring lubos ang nagiging hangad
sa bayan ng taong may dangal na ingat,
umawit, tumula, kumatha't sumulat,
kalakhan din nila'y isinisiwalat.

Walang mahalagang hindi inihandog
ng pusong mahal sa Bayang nagkupkop,
dugo, yaman, dunong, tiisa't pagod,
buhay ma'y abuting magkalagot-lagot.

Bakit? Ano itong sakdal nang laki,
na hinahandugan ng buong pag kasi,
na sa lalong mahal kapangyayari,
at ginugugulan ng buhay na iwi.

Ay! Ito'y ang Inang Bayang tinubuan,
siya'y ina't tangi na kinamulatan
ng kawili-wiling liwanang ng araw
na nagbibigay init sa lunong katawan.

Sa kanya’y utang ang unang pagtanggol
ng simoy ng hanging nagbigay lunas,
sa inis na puso na sisinghap-singhap,
sa balong malalim ng siphayo’t hirap.

Kalakip din nito'y pag-ibig sa Bayan,
ang lahat ng lalong sa gunita'y mahal,
mula sa masaya't gasong kasanggulan,
hanggang sa katawan ay mapasa-libingan.

Ang na nga kapanahon ng aliw,
ang inaasahang araw na darating
ng pagka-timawa ng mga alipin,
liban pa ba sa bayan tatanghalin?

At ang balang kahoy at ang balang sanga
na parang niya’t gubat na kaaya-aya
sukat ang makita’t sasa-ala-ala
ang ina’t ang giliw lampas sa saya.

Tubig niyang malinaw sa anak’y bulog
bukal sa batisang nagkalat sa bundok
malambot na huni ng matuling agos
na nakaka-aliw sa pusong may lungkot.

Sa kaba ng abang mawalay sa Bayan!
gunita ma'y laging sakbibi ng lumbay
walang ala-ala't inaasam-asam
kundi ang makita'ng lupang tinubuan.

Pati na'ng magdusa't sampung kamatayan
waring masarap kung dahil sa Bayan
at lalong maghirap. O! himalang bagay,
lalong pag-irog pa ang kanya'y alay.

Kung ang bayang ito'y nasa panganib
at siya ay dapat na ipagtangkilik,
ang anak, asawa, magulang, kapatid;
isang tawag niya'y tatalikdang pilit.

Datapwa kung bayan ng ka-Tagalogan
ay nilalapastangan at niyuyurakan
katwiran, puri niya’t kamahalan
ng sama ng lilong ibang bayan.

Di gaano kaya ang paghinagpis
ng pusong Tagalog sa puring nalait
at aling kaluoban na lalong tahimik
ang di pupukawin sa paghihimagsik?

Saan magbubuhat ang paghihinay
sa paghihiganti’t gumugol ng buhay
kung wala ring ibang kasasadlakan
kundi ang lugami sa ka-alipinan?

Kung ang pagka-baon niya’t pagka-busabos
sa lusak ng daya’t tunay na pag-ayop
supil ng pang-hampas tanikalang gapos
at luha na lamang ang pinaa-agos

Sa kanyang anyo’y sino ang tutunghay
na di-aakayin sa gawang magdamdam
pusong naglilipak sa pagka-sukaban
na hindi gumagalang dugo at buhay.

Mangyari kayang ito’y masulyap
ng mga Tagalog at hindi lumingap
sa naghihingalong Inang nasa yapak
ng kasuklam-suklam na Castilang hamak.

Nasaan ang dangal ng mga Tagalog,
nasaan ang dugong dapat na ibuhos?
bayan ay inaapi, bakit di kumikilos?
at natitilihang ito’y mapanuod.

Hayo na nga kayo, kayong ngang buhay
sa pag-asang lubos na kaginhawahan
at walang tinamo kundi kapaitan,
hayo nga't ibigin ang naabang bayan.

Kayong antayan na sa kapapasakit
ng dakilang hangad sa batis ng dibdib
muling pabalungit tunay na pag-ibig
kusang ibulalas sa bayang piniit.

Kayong nalagasan ng bunga't bulaklak
kahoy niyaring buhay na nilant sukat,
ng bala-balakit makapal na hirap,
muling manariwa't sa baya'y lumiyag.

Kayong mga pusong kusang (pugal)
ng dagat at bagsik ng ganid na asal,
ngayon magbangon’t baya’y itanghal
agawin sa kuko ng mga sukaban.

Kayong mga dukhang walang tanging (lasap)
kundi ang mabuhay sa dalita’t hirap,
ampunin ang bayan kung nasa ay lunas
sapagkat ang ginhawa niya ay sa lahat.

Ipaghandog-handog ang buong pag-ibig
hanggang sa mga dugo'y ubusang itigis
kung sa pagtatanggol, buhay ay (mailit)
ito'y kapalaran at tunay na langit.[1]

Mga Sanggunian

  1. 1.0 1.1 Malacanan Palace Presidential Museum & Library. n.d. Andres Bonifacio's "Pag-Ibig sa Tinubuang Lupa". Accessed 08 Hunyo 2021. http://malacanang.gov.ph/7050-andres-bonifacios-pag-ibig-sa-tinubuang-lupa/.
  2. Landia,Carlo, The Heritage. Banog Journals 1999.