Difference between revisions of "Emilio Jacinto"

From Wikfilipino
Jump to navigation Jump to search
(This is an article reuploaded from the old Wikifilipino site.)
 
(One intermediate revision by one other user not shown)
Line 1: Line 1:
Si '''Emilio Jacinto''' ay isang rebolusyonaryong Pilipino noong panahon ng [[Himagsikan]] (1896) na naging isa sa mga magagaling na lider ng [[Katipunan]]. Ang kanyang katalinuhan ay napakinabangan noong panahon ng rebolusyon. Siya ang tinaguriang "Utak ng Katipunan". Siya ang nagsulat ng ''Kartilya ng Katipunan'' at nag-edit ng ''Kalayaan,'' ang dyaryo na ginamit ng Katipunan sa pagpapamahagi ng impormasyon.
+
Si '''Emilio Jacinto''' ay isang rebolusyonaryong Pilipino noong panahon ng [[Himagsikan|Himagsikang Pilipino]] (1896) at naging isa sa mga mahuhusay na pinuno ng [[Katipunan]]. Ang kaniyang katalinuhan ay napakinabangan noong panahon ng rebolusyon. Siya ang tinaguriang “Utak ng Katipunan.Siya ang nagsulat ng ''[[Kartilya ng Katipunan]]'' at editor ng ''Kalayaan,'' ang pahayagan na ginamit ng Katipunan sa pagpapamahagi ng impormasyon. Ginamit niyang alyas sa Katipunan ang “Pingkian” at ang kaniyang sagisag-panulat naman sa Kalayaan ay  “Dimasilaw.”
  
Siya ay isinilang noong Disyembre 15, 1875 sa Trozo, [[Maynila]]. Ang kanyang mga magulang ay sina Mariano Jacinto at Josefa Dizon. Mag-isang itinaguyod ng ina ni Emilio bilang isang kumadrona ang buhay nila mula nang mamatay ang kanyang ama. Dahil sa kahirapan, si Emilio ay tumira sa kanyang tiyuhin. Si Emilio ay nag-aral sa [[Colegio de San Juan de Letran]] at kumuha ng abogasya sa [[Unibersidad ng Santo Tomas]] subalit ito ay natigil nang siya ay sumapi sa Katipunan noong 1896.
+
Si Jacinto ay isinilang noong 15 Disyembre 1875 sa Tondo, [[Maynila]]. Ang kaniyang mga magulang ay sina Mariano Jacinto at Josefa Dizon. Mag-isang itinaguyod ng ina ni Jacinto bilang isang kumadrona ang buhay nila mula nang mamatay ang kaniyang ama. Dahil sa kahirapan, si Emilio ay tumira sa kaniyang tiyuhin. Si Emilio ay nag-aral sa [[Colegio de San Juan de Letran]] at kumuha ng abogasya sa [[Unibersidad ng Santo Tomas]] subalit ito ay natigil nang siya ay sumapi sa Katipunan noong 1896.
  
Sa edad na 19, siya ay naging isa sa mga pinuno ng Katipunan at naging tagapayo, kalihim at piskal ni [[Andres Bonifacio]]. Nang mamatay si Bonifacio, ipinagpatuloy ni Jacinto ang paglaban sa mga Kastila bagamat hindi siya sumali sa puwersa ni [[Emilio Aguinaldo]]. Sa isang sagupaan sa Majayjay, [[Laguna]], si Jacinto ay lubhang nasugatan at binawian ng buhay sa sakit na malaria noong ika-16 ng Abril, 1899 sa edad na 23.<ref>Kallie Szczepanski. "Profile of Emilio Jacinto of the Philippines," ThoughtCo., 06 Marso 2019. https://www.thoughtco.com/emilio-jacinto-of-the-philippines-195646 Hinango noong 22 Pebrero 2021.</ref><ref>Neni Sta. Romana Cruz. "Getting to know Emilio Jacinto," National Book Development Board, 22 Abril 2017. http://gwhs-stg02.i.gov.ph/~s2govbooksphilph/getting-to-know-emilio-jacinto/ Hinango noong 22 Pebrero 2021.</ref>
+
Sa edad na 19, siya ay naging isa sa mga pinuno ng Katipunan at naging tagapayo, kalihim, at piskal ni [[Andres Bonifacio]]. Nang mamatay si Bonifacio, ipinagpatuloy ni Jacinto ang paglaban sa mga Espanyol bagama’t hindi siya sumali sa puwersa ni [[Emilio Aguinaldo]].  
  
== Mga Isinulat ==
+
Sa isang sagupaan sa Majayjay, [[Laguna]], si Jacinto ay lubhang nasugatan at nabihag. Sa kabutihang-palad, hawak niya ang [[sedula]] ng isang espiya ng mga Espanyol at nagpanggap na siya ang espiya. Nagbalik siya sa Maynila para magpagaling. Hindi naman niya matanggihan ang paanyaya ng isang Katipuner sa Lagina kaya muli siyang nakidigma.
 +
 
 +
Siya ay binawian ng buhay sa sakit na [[malarya]] noong 16 Abril, 1899, sa edad na 23.<ref>Almario S. Almario. “Emilio Jacinto.” ''2000 Sagisag Kultura ng Filipinas Edisyong Agosto 2013''. Quezon City: Filipinas Institute of Translation, Inc. PDF. </ref> <ref>Kallie Szczepanski. "Profile of Emilio Jacinto of the Philippines," ThoughtCo., 06 Marso 2019. https://www.thoughtco.com/emilio-jacinto-of-the-philippines-195646 Hinango noong 22 Pebrero 2021.</ref><ref>Neni Sta. Romana Cruz. "Getting to know Emilio Jacinto," National Book Development Board, 22 Abril 2017. http://gwhs-stg02.i.gov.ph/~s2govbooksphilph/getting-to-know-emilio-jacinto/ Hinango noong 22 Pebrero 2021.</ref>
 +
 
 +
== Mga Akda ==
 
Ilan sa kanyang mga akda ay:
 
Ilan sa kanyang mga akda ay:
  
* [[Kartilya ng Katipunan]]
+
* [[Kartilya ng Katipunan|"Kartilya ng Katipunan]]"
* Liwanag at Dilim<ref>"Ang Liwanag at Dilim ni Emilio Jacinto," Arete, 02 Oktubre 2020. https://arete.ateneo.edu/connect/ang-liwanag-at-dilim-ni-emilio-jacinto Hinango noong 22 Pebrero 2021.</ref>
+
* "Liwanag at Dilim"<ref>"Ang Liwanag at Dilim ni Emilio Jacinto," Arete, 02 Oktubre 2020. https://arete.ateneo.edu/connect/ang-liwanag-at-dilim-ni-emilio-jacinto Hinango noong 22 Pebrero 2021.</ref>
* A Mi Madre o Sa Aking Ina<ref>Jose Villa Panganiban, et al. ''[https://books.google.com.ph/books?id=PPGiIU34k0EC&printsec=frontcover&dq=Panitikan+ng+Pilipinas#v=onepage&q=Panitikan%20ng%20Pilipinas&f=false Panitikan ng PIlipinas, BInagong Edisyon].'' (Lungsod Quezon: ''Rex Book Store'', 1995), p. 105. Hinango noong 22 Pebrero 2021.</ref>
+
* "''A Mi Madre''" o "Sa Aking Ina"<ref>Jose Villa Panganiban, et al. ''[https://books.google.com.ph/books?id=PPGiIU34k0EC&printsec=frontcover&dq=Panitikan+ng+Pilipinas#v=onepage&q=Panitikan%20ng%20Pilipinas&f=false Panitikan ng PIlipinas, BInagong Edisyon].'' (Lungsod Quezon: ''Rex Book Store'', 1995), p. 105. Hinango noong 22 Pebrero 2021.</ref>
* A La Patria o [[Sa Bayang Tinubuan]]<ref>"Today in Philippine history, October 8, 1897, Emilio Jacinto wrote "A La Patria"," The Kahimyang Project. https://kahimyang.com/kauswagan/articles/669/today-in-philippine-history-october-8-1897-emilio-jacinto-wrote-a-la-patria Hinango noong 22 Pebrero 2021.</ref>
+
* "''A La Patria''" o [[Sa Bayang Tinubuan|"Sa Bayang Tinubuan"]]<ref>"Today in Philippine history, October 8, 1897, Emilio Jacinto wrote "A La Patria"," The Kahimyang Project. https://kahimyang.com/kauswagan/articles/669/today-in-philippine-history-october-8-1897-emilio-jacinto-wrote-a-la-patria Hinango noong 22 Pebrero 2021.</ref>
  
== Sanggunian ==
+
== Mga Sanggunian ==
 
<references />
 
<references />
 
{{WikiFilipino Nilalaman}}
 
{{WikiFilipino Nilalaman}}
Line 21: Line 25:
 
[[Category:Rebolusyon sa Pilipinas]]
 
[[Category:Rebolusyon sa Pilipinas]]
 
[[Category:Bayaning Pilipino]]
 
[[Category:Bayaning Pilipino]]
 +
[[Category:Quincentenario]]

Revision as of 13:33, 1 March 2021

Si Emilio Jacinto ay isang rebolusyonaryong Pilipino noong panahon ng Himagsikang Pilipino (1896) at naging isa sa mga mahuhusay na pinuno ng Katipunan. Ang kaniyang katalinuhan ay napakinabangan noong panahon ng rebolusyon. Siya ang tinaguriang “Utak ng Katipunan.” Siya ang nagsulat ng Kartilya ng Katipunan at editor ng Kalayaan, ang pahayagan na ginamit ng Katipunan sa pagpapamahagi ng impormasyon. Ginamit niyang alyas sa Katipunan ang “Pingkian” at ang kaniyang sagisag-panulat naman sa Kalayaan ay “Dimasilaw.”

Si Jacinto ay isinilang noong 15 Disyembre 1875 sa Tondo, Maynila. Ang kaniyang mga magulang ay sina Mariano Jacinto at Josefa Dizon. Mag-isang itinaguyod ng ina ni Jacinto bilang isang kumadrona ang buhay nila mula nang mamatay ang kaniyang ama. Dahil sa kahirapan, si Emilio ay tumira sa kaniyang tiyuhin. Si Emilio ay nag-aral sa Colegio de San Juan de Letran at kumuha ng abogasya sa Unibersidad ng Santo Tomas subalit ito ay natigil nang siya ay sumapi sa Katipunan noong 1896.

Sa edad na 19, siya ay naging isa sa mga pinuno ng Katipunan at naging tagapayo, kalihim, at piskal ni Andres Bonifacio. Nang mamatay si Bonifacio, ipinagpatuloy ni Jacinto ang paglaban sa mga Espanyol bagama’t hindi siya sumali sa puwersa ni Emilio Aguinaldo.

Sa isang sagupaan sa Majayjay, Laguna, si Jacinto ay lubhang nasugatan at nabihag. Sa kabutihang-palad, hawak niya ang sedula ng isang espiya ng mga Espanyol at nagpanggap na siya ang espiya. Nagbalik siya sa Maynila para magpagaling. Hindi naman niya matanggihan ang paanyaya ng isang Katipuner sa Lagina kaya muli siyang nakidigma.

Siya ay binawian ng buhay sa sakit na malarya noong 16 Abril, 1899, sa edad na 23.[1] [2][3]

Mga Akda

Ilan sa kanyang mga akda ay:

Mga Sanggunian

  1. Almario S. Almario. “Emilio Jacinto.” 2000 Sagisag Kultura ng Filipinas Edisyong Agosto 2013. Quezon City: Filipinas Institute of Translation, Inc. PDF. 
  2. Kallie Szczepanski. "Profile of Emilio Jacinto of the Philippines," ThoughtCo., 06 Marso 2019. https://www.thoughtco.com/emilio-jacinto-of-the-philippines-195646 Hinango noong 22 Pebrero 2021.
  3. Neni Sta. Romana Cruz. "Getting to know Emilio Jacinto," National Book Development Board, 22 Abril 2017. http://gwhs-stg02.i.gov.ph/~s2govbooksphilph/getting-to-know-emilio-jacinto/ Hinango noong 22 Pebrero 2021.
  4. "Ang Liwanag at Dilim ni Emilio Jacinto," Arete, 02 Oktubre 2020. https://arete.ateneo.edu/connect/ang-liwanag-at-dilim-ni-emilio-jacinto Hinango noong 22 Pebrero 2021.
  5. Jose Villa Panganiban, et al. Panitikan ng PIlipinas, BInagong Edisyon. (Lungsod Quezon: Rex Book Store, 1995), p. 105. Hinango noong 22 Pebrero 2021.
  6. "Today in Philippine history, October 8, 1897, Emilio Jacinto wrote "A La Patria"," The Kahimyang Project. https://kahimyang.com/kauswagan/articles/669/today-in-philippine-history-october-8-1897-emilio-jacinto-wrote-a-la-patria Hinango noong 22 Pebrero 2021.

Pagkilala

WikiFilipino logo 150.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.