Wikifilipino:Tulong

Mula sa Wikifilipino
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap

PANGKALAHATANG ALITUNTUNIN SA PAGSULAT SA WIKIFILIPINO

Mga nilalaman

Ano ang isusulat?

Ang mga artikulo sa WikiFilipino ay inuri sa anim na lagúsan [portal]: Buhay at Sining; Kasaysayan at Pangyayari; Lakbay-Bayan; Agham at Kalusugan; Aliwan; at Isports.

  1. Bawat lagúsan ay may balangkas ng nilalaman. Magsisilbing gabay ang nasabing balangkas sa pagpili ng paksa ng iyong isusulat na artikulo. Upang makita ang balangkas, pindutin ang anumang portal sa Unang Pahina. Ginawang malawak at malalim ang nasabing balangkas hangga't maaari.
  2. Kung wala kang maibigang paksang nakalista sa balangkas, pumili ng anumang paksa na sa iyong palagay ay kayang-kaya mong sulatin. Gayunman, dapat may kaugnayan sa Filipinas at Filipino ang paksa mo.
  3. Habang lumalaon, ang paksang hindi nakalista sa balangkas ay dapat isulat upang madagdagan ang nilalaman ng Wikifilipino.
  4. Ang tuon o paksa ng artikulo ay dapat isa sa mga sumusunod: fauna, flora, institusyon, kaisipan, konsepto, pangyayari, pook, tao, at iba pa.


Paano sumulat ng artikulo sa Wikifilipino?

Magparehistro muna bago magsimula

  1. Para sa kaligtasan ng lahat, tanging nakarehistrong tao lamang ang puwedeng makapag-ambag sa Wikifilipino. Magpatala, at gumawa ng akawnt pagpindot sa kawing na ito Magpatala.
  2. Tipahin ang paksa sa loob ng kahong Hanapin na nasa kaliwang bahagi ng iyong iskrin at pindutin ang [Punta]. Tandaan na ang paksa mo ang siya ring magiging pamagat ng iyong artikulo.
  3. Kung wala pang umiiral na artikulo hinggil sa paksa mo dito sa Wikifilipino, pindutin ang tab na gawin ang pahinang ito[Create this page]. Makikita mo pagkaraan ang isang kahon at doon ay makapagsisimula ka nang magsulat ng artikulo.


Pagsulat ng artikulo

Ang artikulo sa Wikifilipino ay karaniwang may apat na bahagi: pambungad, katawan, media, at sanggunian.

  1. Ang pambungad ay tumutukoy sa panimulang talata ng akda. Isinasaad nito ang halaga ng artikulo. Ang unang pangungusap ng pambungad ay dapat isaad o ilarawan agad ang paksa. Halimbawa, “Si Gloria Macapagal-Arroyo ang ikalabing-apat na pangulo ng Filipinas.
  2. Ang katawan ay tumutukoy sa pangunahing nilalaman ng artikulo. Ang katawan ay dapat sumusuporta at nagpapalawig ng mga puntong binanggit sa pambungad na talata.
  3. Ang media ay tumutukoy sa mga imahen, piraso ng video, at audio file.
  4. Ang sanggunian ay tumutukoy sa pangunahing at sekundaryong lathalaing ginamit na batayan ng iyong artikulo.

Ang Wikifilipino ay may tiyak na uri ng artikulo. Bawat artikulo ay may sariling padron (template). Sundin ang padron na kaugnay ng artikulong sinusulat mo. Inilaan ang mga gabay na tanong upang matulungan ka sa pagsulat ng malawak ngunit siksik na artikulo.

Masinop at madaling basahin dapat ang mga artikulo.

  1. Gumamit ng tamang gramatika, ispeling, at pagbabantas batay sa pamantayang Filipino ng UP Diksiyonaryong Filipino at UP Sentro ng Wikang Filipino. Gawing sanggunian din sa pagsulat ang Gabay sa Editing ng UP-SWF.
  2. Iwasan ang jargon, balbal, mapanira, at mapang-aglahing salita.
  3. Gamitin ang ikatlong panauhang pananaw [third person point of view] sa paglalahad.
  4. Gawing italiko ang mga hindi Filipinong salita sa unang banggit.

Ano-ano ang mga kodigo sa WikiFilipino Edit?

Tanging mga tao na nakarehistro lamang ang makagagamit ng mga kodigo sa kompiyuter sa WikiFilipino Edit. Mahalaga ang nasabing kodigo dahil ito ang makatutulong sa pagsulat at pag-edit ng mga artikulo. Ilan sa mga ito ang sumusunod:

Mga pangunahing kodigo sa kompiyuter

  1. Italiko — tipahin ang "italiko" halimbawa at lilitaw sa iskrin ang italiko.
  2. Matingkad na salita — tipahin ang '"salita"' at lilitaw sa iskrin ang salita.
  3. Matingkad at italiko — tipahin ang ""'salita '"" at lilitaw ang salita.
  4. Nakapasok ang unang linya — tipahin ang :salita at ang lilitaw sa iskrin ang nakaindent na salita.
  5. Panloob na kawing (internal link) — kung nais ikabit sa panloob na kawing ang sanggunian, tipahin ang [pamagat ng pahina|ipinamagat mong pahina]. O kaya ay pindutin ang buton ng itaas ng kahon ng edit na may Ab na ang ibig sabihin ay panloob na kawing.
  6. Panlabas na kawing (external link) — tipahin ang http://www.halimbawa.org teksto at lilitaw ang hyperlink na teksto.
  7. Ilihis ang pahina — tipahin ang #Redirect, dalawang panaklong ''', isaad ang pahina na paglilipatan, lagyan muli ng dalawang panaklong na ''' at lilitaw ang nais na pahina.
  8. Pamagat — tipahin ang ==Unang Antas== at lilitaw ang pamagat na malalaki ang titik. Tipahin ang ===Ikalawang Antas=== at lilitaw ang kasunod na malalaking titik. Habang papataas nang papataas na ang bilang ng antas, nadagradagan ang kondigong ==. Upang maging madali ang lahat, pindutin ang kahon sa edit na may titik A (para sa ikalawang antas na pamagat), at pindutin ang A2 (para sa isa pang pamagat na nakapailalim sa ikalawang antas na pamagat).
  9. Listahan ng mga pangalan o bagay o pangyayaring may bilang — tipahin ang #Salita at lilitaw ang 1. Salita. Kapag dinagdagan ang bilang ng lahok, tumataas din ang bilang hangga't may #. Kung nais mapadali ang lahat, pindutin ang buton sa pahinang edit na may nakasaad na numbering at lilitaw na ang serye ng mga # na ang ibig sabihin ay bilang na lahok o elemento.
  10. Listahang may tuldok ang bawat lahok — tipahin ang *Salita, at lilitaw nang naka-indent at may tuldok ang unahan ng salita.
  11. Ipasok ang larawan o imahen — tipahin ang [ [ Image:WikiFilipino.|jpg|thumb|Caption ng teksto ] ] at lilitaw ang Image|WikiFilipino.jpg.caption text.
  12. Lagumin ang inyong akda — Dumako sa kahon na may nakasaad na Lagom. Ipasok sa loob ng kahon ang maikling lagom [summary] ng inyong proyektong akda.
  13. Pindutin ang Silipin (See preview page) upang makita kung ano ang anyo ng inyong sinusulat. Ito ay silip lamang sa pahina, at hindi nangangahulugang nakaimbak na sa kompiyuter ang inyong akda.
  14. Iimbak iyong ang teksto. Pindutin ang buton na may nakasaad na Ilagak, at sa kisapmata'y maiiimbak na ang inyong teksto sa kompiyuter.

Iba pang buton sa pahinang edit

Gamitin ang mga buton na nasa pahinang edit. Lilitaw lamang ang mga buton ng pahinang edit sa sandaling pindutin ninyo ang edit at makalipas na kayo ay makapagpatala. Heto ang ilan sa makikita:

  1. Nasa kaliwa ang pagkakahanay ng linya ng mga teksto ng talata. Pindutin ang kahon na nasa kanang bahagi ng A2 at may mga linyang nakasaad na left align.
  2. Nakasentro ang mga linya ng talata. Pindutin ang kahon na may nakasaad na center (sentro).
  3. Nasa kanan ang pagkakahanay ng linya ng mga teksto ng talata. Pindutin ang kahon na may nakasaad na right align.
  4. Kung nais lagyan ng kulay ang teksto o salita, itiman (highlight) ang teksto o salita habang nakadiin ang iyong daliri sa kaliwang bahagi ng mouse. Pagkaraan, pindutin ang buton ng Insert Coloured Text, at lilitaw ang salita, pangungusap, o talata na may kulay.
  5. Kung nais salungguhitan ang salita o pangungusap, itiman muli ang teksto habang nakadiin ang iyong daliri sa kaliwang bahagi ng mouse. Pagkaraan, pindutin ang buton ng underlined at lilitaw na may salungguhit ang teksto.
  6. Kung nais naman ninyong paliitan ang teksto, itiman muli ang teksto habang nakadiin ang iyong daliri sa kaliwang bahagi ng mouse. Pagkaraan, pindutin ang buton ng small sa pahinang edit, at lilitaw ang maliit na titik.
  7. Kung nais mo namang maglagay ng talahanayan, pindutin lamang ang buton na may table, at presto, lilitaw na ang talahanayan.
  8. Huwag kaligtaang magsaad ng kategorya ng inyong akda. Pindutin lamang ang buton sa pahinang edit na may nakasaad na category at doon ninyo ipasok ang pamagat ng akda ninyo. Halimbawa, [[Category:Buhay at Sining]].

Kaugnay na akda

Basahin din ang Ano ang Wiki? para sa karagdagang impormasyon.