Sipon

Mula sa Wikifilipino
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap

Sipon ang impeksiyon na sanhi ng bakterya at siyang nagiging sanhi ng pag-ubo at pananakit ng lalamunan. Maaaring lagnatin o manakit ang kasu-kasuan na sinumang mahawa nito. Karaniwan sa mga batang sinisipon ang nagtatae.

Ang sipon ay maaaring magdaan lamang nang hindi na nangangailangan ng masusing gamutan. Mahigpit na ipinagbabawal ang paggamit ng penicilin, tetracycline o iba pang uri ng antibiyotiko sapagkat hindi makakatulong ang mga ito at maaari pang makasama sa katawan.

Mga nilalaman

[baguhin] Mga Sintomas

Ang senyales ng pagkakaroon ng sipon ay nagsisimula sa pagkakaroon ng uhog at paninikip ng ilong. Sinusundan ito ng pag-ubo nang tatlong araw o mahigit pa, kaya posibleng kumirot ang lalamunan. Maaari din ang pagbahing, at pagkairita ng mga mata, bukod sa pagkakaroon ng masamang pakiramdam. Makararanas din ng pananakit ng kalamnan at kasu-kasuan ang sinumang mahawa. Makalipas ang tatlong araw ay humuhupa ang mga sintomas, ngunit hindi agad nawawala ang sipon hanggang sa susunod na sampung araw.

Isa pang senyales ng pagkakaroon ng sipon ang malabis na pagkauhaw. Resulta ito ng mataas na bilang ng kaloriya na sinusunog ng katawan upang labanan ang impeksiyon. Inirerekomenda ang pag-inom ng maraming malamig na tubig ngunit umiwas na uminom ng tsaa, kape at sopdrinks. Kapag tumuloy na sa pagkakaraoon ng trangkaso, kinakailangan ang pagpapahinga. Kapag hindi pa rin bumubuti ang pakiramdam makalipas ang tatlo hanggang apat na araw, kinakailangan nang kumonsulta sa doktor. Ilan sa maaaring maging resulta ng pagkakaroon ng sipon ang trangkaso (flu), brongkitis (bronchitis), pulmonya, mononucleosis, at allergies.

Sa kabuuan, kapag nagamot na ang mga sintomas at natiyak ng doktor na may impeksiyon ang pasyente ay saka lamang siya makapagrerekomenda ng antibiyotiko. Kapag ang mga sintomas ay naging malubha, maaaring magsagawa ng x-ray at iba pang eksaminasyon upang makatiyak ang doktor sa pagsusuri nito.

[baguhin] Mga Komplikasyon

Mangangailangan na ang pag-aalaga ng isang doktor kapag lumubha ang karaniwang sipon, lalo na kapag may dating sakit na ang pasyente na gaya ng hika, emphysema, cystic fibrosis o diabetes na maaaring lumala kapag nagkaroon ng sipon.

Ang pinakakaraniwang komplikasyon ng sipon ay ang ikalawang impeksiyon sa bakterya sa tainga, lalamunan, sinuses at baga. Kapag lumitaw ang ganitong komplikasyon, kinakailangan na ang paggamit ng antibiyotiko at ang pagkonsulta sa doktor kapag hindi bumuti ang pakiramdam mula pito hanggang sampung araw. Huwag itong ipagpaliban lalo na kapag may paulit-ulit na paglalagnat, pagsakit ng tainga, matinding pagsakit ng ulo o kaya ay ang paglaki ng lymph nodes sa leeg o ng iba pang kakaibang sintomas.

[baguhin] Pag-iingat sa Sipon

Kapag may pangingirot, panlalamig, at lagnat, humiga at magpahinga sa isang lugar na may maayos na bentilasyon. Kapag nagkalagnat dahil sa matinding sipon, ipinapayong magpunas ng bimpo na gamit ay malamig na tubig sa buong katawan na sisimulan sa mukha pababa sa paa.

Uminom ng maraming tubig upang mapalitan ang nawalang mineral sa katawan.

Magkaroon nang sapat na tulog at pahinga. Kumain ng kahel, kamatis, at iba pang prutas na sagana sa Bitamina C. Taliwas sa paniniwala, ang sipon ay hindi dahil sa ang pasyente ay nabasa at gininaw. Ang karaniwang sipon ay nakukuha mula sa ibang taong may sipon na o impeksiyon. Kapag bumahing siya o suminga ay sumasama ang mikrobyo sa hangin at nasasamyo ng iba.

Upang makaiwas na makahawa ng sipon sa iba, ang maysakit ay dapat ibukod muna ang pagkain at pagtulog ng pasyente. Umiwas din sa direktang kontak sa iba, gaya ng paghawak sa kamay sapagkat ang mikrobyo ay nanunulay sa mga daliri. Mag-ingat sa paglapit sa mga sanggol. Ipinapayo din ang pagtatakip ng ilong at bibig kapag bumabahing o inuubo. Umiwas sa sigarilyo at sa usok ng sigarilyo dahil makasasagabal ito sa paghupa ng sipon. Umiwas din sa mauusok at mataong lugar.

[baguhin] Paraan ng Paggamot

[baguhin] Hydrotheraphy

Ang hydrotheraphy ay ang paggamit ng tubig sa iba't ibang temperatura upang mapanatili, manauli at maibalik ang nawalang kalusugan. Isa itong epektibong panggagamot para sa iba't ibang uri ng karamdaman gaya ng sipon at trangkaso. Ipinapayo ang paliligo sa maligamgam na tubig. Maaari ding ilubog ang mga paa sa mainit na tubig na sinasabing makapagtatanggal ng pagbabara ng ilong at nakatutulong upang makatulog nang maginhawa.

[baguhin] Aromatherapy

Makapagpaginhawa sa paninikip o pagbabara ng ilong ang paggamit ng mainit na tubig na binantuan ng eucalyptus oil. Maglagay ng eucalyptus oil sa isang planggana ng mainit na tubig at ang pagsinghot nito ay makatutulong upang magpakalma ng paninikip ng dibdib at masasakit na kasu-kasuan.

[baguhin] Herbal Medicine

Inirerekomenda ang pag-inom ng tsaa o ng garlic capsule. Maaari ding magbabad ng lozenges sa bibig.

[baguhin] Naturopathy at Nutrition Therapy

Ang mainit na sabaw, gaya ng sopas ng manok, ay nakakatulong upang panipisin ang uhog at paluwagin ang paninikip ng paghinga. Ayon sa pag-aaral ng medisina, ang paghigop ng mainit na sopas ay mabisang paran upang mapagaan ang pakiramdam kapag sinisipon. Ipinapayo rin ang pag-inom ng mas mataas na dosis ng Bitamina C, subalit bawasan ito kapag nagtae. Ipinaaalala lamang na iwasan ang uminom ng mas mabigat na dosis ng Bitamina C kapag may problema sa bato o bladder.

[baguhin] Sanggunian

Lagyan ito ng sanggunian upang matiyak ang pinagmulan nito. 
Paunawa sa Babasa
Bagaman malayang sundin ng mambabasa ang nilalaman nito alinsunod sa itinatakda ng Konstitusyon, ipinapayo ng WikiFilipino na kumonsulta pa rin sa doktor o espesyalista. Hindi mananagot ang WikiFilipino sa anumang mangyayari sa mambabasa kapag sinunod ang mga payong pangkalusugan ng akdang ito.


Walang sapat na sanggunian ang akdang ito.
Tumulong na paunlarin ito sa pamamagitan ng pagdaragdag ng tumpak na pagsipi at sanggunian.
Maaaring subukin o tanggalin ang bagay na hindi matitiyak kung totoo.
Tinatakan ang akdang ito noong Pebrero 1, 2008.

[baguhin] Pagkilala

WikiFilipino footer.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.