Narra

Mula sa Wikifilipino
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap
{{#if:| {{#if:| {{#if:Pterocarpus indicus| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:|
Narra{{#if: |
Fossil range: {{{fossil_range}}}}}
Puno ng Narra
Puno ng Narra
}} {{#if:|[[image:{{{image2}}}|200px|]]
}}
Conservation status

{{#if:

{{#switch:{{{status}}} se|SECURE|Secure|secure=Secure dom|DOMESTICATED|Domesticated|domesticated=Domesticated {{#ifeq: | | | }} dd=Data deficient ne=Not evaluated lr=Talaksan:Status iucn2.3 blank.png
Lower risk {{#ifeq: | | | }}
lc=200px
Least Concern {{#ifeq: | | | }}
lr/lc|LR/LC=200px
Least concern {{#ifeq: | | | }}
nt=200px
Near Threatened {{#ifeq: | | | }}
lr/nt=200px
Near Threatened {{#ifeq: | | | }}
lr/cd=200px
Conservation Dependent
cd=200px
Conservation Dependent
vu=200px
Vulnerable {{#ifeq: | | | }}
en=200px
Endangered {{#ifeq: | | | }}
cr=200px
Critically endangered {{#ifeq: | | | }}
pe=200px
Critically endangered, possibly extinct {{#ifeq: | | | }}
pew=200px
Critically endangered, possibly extinct in the wild {{#ifeq: | | | }}
ew=200px
Extinct in the wild {{#ifeq: | | | }}
ex=200px
Extinct {{#if:| ({{{extinct}}}) }} {{#ifeq: | | | }}
GX=200px
Presumed Extinct {{#if:| ({{{extinct}}}) }}
GH=200px
Possibly Extinct
G1=200px
Critically Imperiled
G2=200px
Imperiled
G3=200px
Vulnerable
G4=200px
Apparently Secure
G5=200px
Secure
GU=200px
Unrankable
Delisted=200px
Delisted
CITES_A1=Appendix I
Threatened with extinction
CITES_A2=Appendix II CITES_A3=Appendix III LE=200px
Endangered
LT=200px
Threatened
Fossil|fossil=Extinct (fossil) pre=Prehistoric Text|TEXT=See text {{{status}}}

}} {{#if:

(See text) {{#switch: iucn2.3=(IUCN) iucn3.1=(IUCN) EPBC=(EPBC Act) TNC=(TNC) ESA=(ESA) ({{{status_system}}})}}

}} }} {{#if:|}} }} }}

{{#if:|Virus classification|Scientific classification}}
{{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:Plantae| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:Magnoliophyta| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:Magnoliopsida| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:Fabales| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:Fabaceae| {{#if:Faboideae| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:Pterocarpus| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:| {{#if:P. indicus| {{#if:| {{#if:|
Group: {{#switch:{{{virus_group}}} i=Group I (dsDNA) ii=Group II (ssDNA) iii=Group III (dsRNA) iv=Group IV ((+)ssRNA) v=Group V ((-)ssRNA) vi=Group VI (ssRNA-RT) vii=Group VII (dsDNA-RT) {{{virus_group}}}

}}}}

Domain: {{{domain}}}
}}
(unranked) {{{unranked_regnum}}}
}}
Superkingdom: {{{superregnum}}}
}}
Kingdom: Plantae
}}
Subkingdom: {{{subregnum}}}
}}
(unranked) {{{unranked_phylum}}}
}}
Superdivision: {{{superdivisio}}}
}}
Superphylum: {{{superphylum}}}
}}
Division: Magnoliophyta
}}
Phylum: {{{phylum}}}
}}
Subdivision: {{{subdivisio}}}
}}
Subphylum: {{{subphylum}}}
}}
Infraphylum: {{{infraphylum}}}
}}
Microphylum: {{{microphylum}}}
}}
Nanophylum: {{{nanophylum}}}
}}
(unranked) {{{unranked_classis}}}
}}
Superclass: {{{superclassis}}}
}}
Class: Magnoliopsida
}}
Subclass: {{{subclassis}}}
}}
Infraclass: {{{infraclassis}}}
}}
(unranked) {{{unranked_ordo}}}
}}
Magnorder: {{{magnordo}}}
}}
Superorder: {{{superordo}}}
}}
Order: Fabales
}}
Suborder: {{{subordo}}}
}}
Infraorder: {{{infraordo}}}
}}
Parvorder: {{{parvordo}}}
}}
Division: {{{zoodivisio}}}
}}
Section: {{{zoosectio}}}
}}
Subsection: {{{zoosubsectio}}}
}}
(unranked) {{{unranked_familia}}}
}}
Superfamily: {{{superfamilia}}}
}}
Family: Fabaceae
}}
Subfamily: Faboideae
}}
Supertribe: {{{supertribus}}}
}}
Tribe: {{{tribus}}}
}}
Subtribe: {{{subtribus}}}
}}
Alliance: {{{alliance}}}
}}
Genus: Pterocarpus
}}
Genus: {{{genus2}}}
}}
Subgenus: {{{subgenus}}}
}}
Section: {{{sectio}}}
}}
Series: {{{series}}}
}}
Species group: {{{species_group}}}
}}
Species subgroup: {{{species_subgroup}}}
}}
Species complex: {{{species_complex}}}
}}
Species: P. indicus
}}
Subspecies: {{{subspecies}}}
}}
Variety: {{{variety}}}
}}
[[{{{diversity_link}}}|Diversity]] {{#ifeq: | | | }}
}}
Binomial name
Pterocarpus indicus
Willd.}}
Trinomial name
{{{trinomial}}}
}}
Type genus
{{{type_genus}}}
}}
Type species
{{{type_species}}}
}}

{{#if:|

Type strain
{{{type_strain}}}}}
[[image:{{{range_map}}}|200px|]]
}}
{{{binomial2}}}
}}
{{{trinomial2}}}
}}
[[image:{{{range_map2}}}|200px|]]
}}
{{{binomial3}}}
}}
{{{trinomial3}}}
}}
[[image:{{{range_map3}}}|200px|]]
}}
{{{binomial4}}}
}}
{{{trinomial4}}}
}}
[[image:{{{range_map4}}}|200px|]]
}}
{{{subdivision_ranks}}}
}}
Synonyms
}}


Ang Naga o mas kilala sa tawag na Narra (Pterocarpus indicus), na Pambansang Puno ng Pilipinas, ay isang puno na pinahahalagahan dahil sa angkin nitong tibay, bigat at magandang kalidad. Inihahalintulad ito sa mga Pilipino, na tulad ng Narra, ang mga Pilipino ay sadya ring matatag. Ang punong ito ay matatagpuan sa bawat lugar sa bansa. Ipinangalan ito alinsunod sa isang siyudad sa Naga, Bikol. Tinatawag din itong Asana ng mga Tagalog, Balauning ng mga Mangyan, Daitanag ng mga Kapampangan at Odiau ng mga Pangasinense.

Mga nilalaman

Katangian

Ang Narra ay isang malaking puno, na may taas na umaabot sa 33 metro at sukat na 2 metro. Ang mga dahon nito ay may haba na 15 hanggang 30 sentimetro at hugis pahaba o biluhaba.

Gamit

  • Kilala ang narra sa katibayan nito kaya naman ang kahoy nito ay ginagamit sa paggawa ng mga bahay at muwebles.
  • Ang dahon at bulaklak nito ay kinakain.
  • Ang bulaklak ay pinagkukunan ng pulot.
  • Ang pinaghalong dahon ay ginagamit na panghugas ng buhok.
  • Ginagamit din itong mabisang lunas sa mga sakit sa pantog, sakit sa bato, malimit na pagbabawas, at edema.
  • Ang murang dahon ay inilalagay din sa bungang-araw.
  • Ang pinakuluan nito ay maaari ring gamitin bilang pangmumog para sa singaw; bilang panglinis ng mukha; at para sa pananakit ng ngipin.
  • Pinagkukunan din ang narra ng pulang kulay at resin.


Sanggunian

  • 101 Filipino Icons. Quezon City: Adarna House Inc., 2007.
  • Narra. (Hinango noong 15 Mayo 2008).

Pagkilala

Wikifilipino.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.