Diyos

Mula sa Wikifilipino
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap

Sa monoteismo, ang terminong Diyos ay ginagamit upang tukuyin ang isang Buhay na Makapangyarihan.

Sa di-monoteistikong paniniwala, ang diyos ay ang preternatural na bagay may buhay na kadalasan, ngunit di palagi, may mahalagang kapangyarihan, sinasamba, tinuturing na banal o sagrado, binibigyan ng mataas na pagkilala, o ginagalang ng mga tao. Tinatawag na diyosa ang babae na diyos.

Mga nilalaman

[baguhin] Gamit ng salita

Padron:POV-section Ang salitang "Diyos" na may malaking titik na D ay maaring ipakahulugan sa tatlong kaparaanan.

Una ito ay maaring pangngalang pantangi (proper noun) ng isang mataas, supremo at may kapangyarihang Maylalang na kadalasang sinasamba ng mga tinuturing na mas nakababang nilalang.

Halimbawa ng gamit:

  1. (Panalanging Katoliko)Aba Ginoong Maria napupuno ka ng grasya, ang Panginoong Diyos ay sumasaiyo...
  2. Ang Diyos ng Israel ang syang magliligtas sa atin.

Pangalawa, ang salitang "diyos" (maliit na mga titik) ay maaring gamitin bilang pangngalang pambalana (common noun) ang pangkalahatang salita o generic name para sa mga bagay, tao o nilalang na binibigyan ng paggalang o papuri.

Halimbawa ng gamit:

  1. Si Saturno at Pluto ay mga diyos.
  2. Ang diyos ng masasama ay ang demonyo.

Ikatlo, ay salitang diyos, biglang pagtukoy sa mga tinuturing na diyos diyosan ng ibang relihiyon:

Halimbawa ng gamit:

  1. Si Baal ay isang diyos na kahoy.

[baguhin] Pinagmulan ng salita

  • Espanyol — Dios
  • Latin — Deus (Deus Pater)
  • Griyego — Zeus (Zeus Pater)
  • Sanskrit — Dyaus (Dyaus Pitar/Dyauspitah)

[baguhin] Konsepto sa iba't ibang relihiyon

[baguhin] Politeismo

Naniniwala sa maraming diyos at diyosa ang mga lumang relihiyon at ang modernong relihiyon ng Hinduismo. Tinatawag na politeismo ang paniniwalang ito.

Ilan sa mga kilalang mga diyos at diyosa sa mga iba't ibang relihiyon:

[baguhin] Monoteismo

Mayroon namang mga relihiyon na naniwala sa Nag-iisang Tunay na Diyos. Monoteismo ang tawag sa mga taong naniniwala sa iisang Diyos. Ngunit karaniwan naniniwala din sila sa mga ibang espiritu katulad ng mga anghel at demonyo.

Ang mga Hudyo, Muslim at Kristiyano ay naniniwala sa iisang Diyos. Ngunit naniniwala ang karamihan sa mga Kristiyano sa iisang Diyos sa tatlong Persona. Tinatawag nila itong Banal na Santatlo o doktrina ng Trinidad — ang Ama, Anak (si Hesus), at ang Espiritu Santo. May mga Kristiyano na hindi naniniwala dito tulad ng Mga Saksi ni Jehova na naniniwalang ang Ama lamang, si Jehova ang tanging tunay na Diyos, si Jesus ang kaniyang Anak (hindi kapantay ng kaniyang Ama), ang banal na espiritu o di-nakikitang puwersa ng Diyos na Jehova. Nariyan din ang mga Iglesia Ni Cristo. Pinaniniwalaan nila na tanging ang Ama (hindi nila ginagamit ang Jehova) lamang ang Diyos, si Jesus ang anak ng Diyos sa anyong tao mula noon hanggang ngayon.

[baguhin] Mga di-relihiyoso

Walang pinaniniwalaang diyos ang mga ateo, habang hindi naman nakakatiyak ang mga agnostiko kung mayroong diyos o wala. Wala namang pakialam kung may diyos o wala ang mga apateista.

Maaari ding maniwala sa pagkakaroon ng dyos ang ibang mga di-relihyoso, walang relihyon, o di-nabibilang sa mga pangunahing relihyong organisado.

[baguhin] Mga argumento panig at laban sa pag-iral ng Diyos

[baguhin] Mga argumento panig sa pag-iral ng Diyos

  • Argumentong kosmolohikal - Ang argumento na nag-aangking ang lahat ng bagay sa sansinukob ay may pinagmulan at ang "unang pinagmulan" ng lahat ng bagay ay ang Diyos.
  • Argumentong Teleolohikal - Ang argumento na nag-aangking ang sansinukob ay kinakikitaan ng kaayusan at disenyo.
  • Argumentong Ontolohikal
  • Problema ng isip-katawan
  • Argumentong antropiko
  • Argumentong moral - Ang argumento na nagsasabing ang obhektibong moralidad ay nakasalalay lamang sa Diyos.
  • Argumentong transendental - Ang argumento na nagsasabing ang lohika, agham, etika, at iba pa ay walang saysay sa kawalan ng pag-iral ng Diyos.
  • Argumento mula sa mga pangyayaring historikal - Ang mga kasaysayan sa mga aklat gaya ng Bibliya, Qur'an, Vedas at Aklat ng Mormon ay nagpapatotoong umiiral ang Diyos.
  • Argumentong induktibo
  • Argumento mula sa patotoo - Mga patotoong milagro na nararanasan ng mga mananampalataya.
  • Argumento mula sa sariling karanasan

[baguhin] Mga argumento laban sa pag-iral ng Diyos

  • Argumento mula sa magkakakontrang pahayag - Ang argumentong nag-aangking ang iba't ibang pahayag sa mga aklat ng iba't ibang relihiyon gaya ng Biblia, Qur'an, Aklat ng Mormon, Vedas ay kinapapalooban ng mga kontradiksyon at magkakakontrang salaysay.
  • Problema ng kasamaan sa mundo - Ang argumento na nag-aangking ang isang "mabuti" at "makapangyarihan" Diyos ay hindi pahihintulutan ang kasamaan at pagdurusa na umiral sa mundo.
  • Argumento mula sa palpak na disenyo - Ang argumento na nag-aangking maraming bagay sa sansinukob ay kinakikitaan ng palpak na disenyo.
  • Argumento mula sa kawalang paniniwala
  • Argumentong deduktibo(Omnipotence Paradox)
  • Argumentong induktibo
  • Dilema ni Eutripo

"Ang akdang ito ay katiting [stub]. Tumulong sa Wikifilipino at palawakin pa ito !"

[baguhin] Pagkilala

Smallwikipedialogo.png Hinango sa Wikipedia ang nilalaman ng pahinang ito na nagmula sa Diyos. Ang talaan ng mga may-akda ay makikita sa pahina-kasaysayan. Kahalintulad ng Wikipedia, binibigyang-pahintulot ng WikiFilipino ang muling paggamit at pakikinabang sa mga nilalaman nito sa ilalim ng GNU Free Documentation License. Basahin ang kumpletong pagtatanggi/pagtatatwa.