Bitamina A

Mula sa Wikifilipino
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap

Ang bitamina A ay isang fat-soluble na bitamina. Tinutukoy rin ito sa alternatibong pangalang retinol at carotenoids. Madalas itong makukuha sa mga pagkaing sagana sa taba at kolesterol, tulad ng karne, itlog, krema, at iba pa. Mahalaga ang bitaminang ito lalo na sa pagkakaroon ng malusog na mata, pagtubo ng selula, reproduksiyon, matibay na resistensiya (immune system), at pagkakaroon ng malusog na buhok, balat, at mucous membranes.

Mga nilalaman

Gamit

Tumutulong ang bitamina A sa pagbubuo at pagpapanatili ng kalusugan sa ngipin, skeletal at soft tissue, mucous membranes, at balat. Tinatawag din itong retinol dahil nagproprodyus ito ng pigments sa retina ng mata. Nakapagbibigay ito nga ng magandang paningin lalo na kapag hindi masyadong mailaw. Kailangan din ito para sa panganganak at pagpapasuso. Ang pag-iinom din ng suplemento ng bitamina A ay may mga positibong epekto sa pagbabawas ng anemia.

Pinagkukunan

Ang bitamina A ay may dalawang anyo, depende sa pagkaing pinagmulan nito. Nakukuha ang bitamina A na anyong retinol sa mga pagkain na nagmula sa hayop, katulad ng itlog, gatas, cream, karne, atay, kidney, at mantika ng isdang halibut. Ang lahat ng pagkaing ito maliban sa skim milk ay mataas sa saturated fat at kolesterol. Nakukuha din ang bitamina A na anyong carotenoid at walang taba at kolesterol sa mga gulay katulad ng karots, kalabasa, kamote, broccoli at sa halos lahat ng berde at madahong gulay. Mas mataas ang beta-carotene content sa mga gulay na mas matingkad ang kulay.

Epekto ng labis na bitamina A

Ang sobrang paggamit ng bitamina A ay nakakalason at nakakapagdudulot ng depekto sa sanggol na ipinapanganak. Ang sintomas ng chronic vitamin A poisoning ay maaaring mangyari sa mga taong regular na umiinom ng sobra sa 25,000 IU kada araw. Ang paninilaw naman ng balat o pagiging kulay-dalandan nito ay dulot ng sobra sa normal intake ng beta-carotene.

Epekto ng kakulangan sa bitamina A

Ang kakulangan sa bitamina A o vitamin A deficiency lalo na sa mga bata ay isa sa mga pangunahing sanhi ng pagkabulag o pagkakaroon ng night blindness. Ang mild vitamin A deficiency ay maaaring magdulot ng pagbabago sa conjunctiva (sulok ng mata) na tinatawag na Bitot’s spots. Ang severe vitamin A deficiency naman ay nagdudulot ng kondisyon na tinatawag na xeropthalmia (pagkakatuyo ng mata) na nagreresulta ng corneal ulcers, scarring at pagkabulag.


Karamdaman

Ang kondisyon na dulot ng vitamin A toxicity ay tinatawag na hypervitaminosis A. Ito ay dulot ng paggamit ng labis ng preformed na bitamina A. Ang preformed na bitamina A ay mabilis na nasisipsip ngunit mabagal na naaalis sa katawan.

Ang acute vitamin A toxicity ay hindi pangkaraniwan at kabilang sa mga sintomas nito ang pagkahilo, pananakit ng ulo, pagkapuyat, kawalan ng gana sa pagkain, pagtutuyo ng balat, at cerebral edema.

Ang ilang sintomas naman ng chronic toxicity ay ang pagtutuyo at pangangati ng balat, kawalan ng gana sa pagkain, pananakit ng ulo, cerebral edema at pananakit ng buto at kasu-kasuan.

Ang malalang kaso ng hypervitaminosis A ay maaring maging sanhi ng pagkakasira ng atay, malabis na pagdurugo (hemorrhage) at coma. Upang maiwasan ang panganib na dulot ng labis na bitamina A, mas maigi na komunsulta sa doktor sa tamang paggamit ng supplements.


Sanggunian

Pagkilala

Wikifilipino.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.