Balangkas ng Kasaysayan at Pangyayari

Mula sa Wikifilipino
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap
Balangkas ng Kasaysayan at Pangyayari

Mga nilalaman

[baguhin] Pinagmulan ng Pilipinas

  • Ayon sa teoryang Asyatiko
  • Ayon sa teoryang Pasipiko
  • Ayon sa teoryang Plate Tectonic

[baguhin] Paglago ng populasyon

  • Ayon sa teoryang Bugso ng Migrasyon
  • Ayon sa teoryang Migrasyong Austronesia
  • Mga bagong saliksik

[baguhin] Mga nahukay o natuklasang sinaunang kagamitan [artifacts]

  • Butuan (balangay, palayok, buto, etc)
  • Cagayan (gadya, tao, gamit)
  • Laguna (copperplate)
  • Palawan (Duyong and Tabon, Lipuun Point)
  • Visayas (palayok, libingan, etc)
  • At iba pa

[baguhin] Mga makasaysayang pook (may kaugnayan sa relihiyon, rebolusyon, kultura, heograpiya, etc)

  • Bohol
  • Bulakan
  • Cavite
  • Cebu
  • Corregidor
  • EDSA Shrine
  • Fort Santiago
  • Legaspi, Bikol
  • Maynila (Dilao, Intramuros, China Town, Malakanyang, Luneta, Escolta, Quiapo, Santa Cruz, Paco, Tundo, Moriones etc)
  • Pay-yo ng Cordillera
  • San Juan
  • Sulu
  • Vigan
  • Iba pang rehiyon

[baguhin] Panlipunang organisasyon

  • Panlipunang uri noong pre-kolonyal (Maginoo/Datu, Maginoo/Datu, Maharlika, Timawa, Alipin)
    • Panlipunang kaayusan (Banwa, Ili/Ilihan, Bayan)
    • Pampolitikang kaayusan (Barangay, Kaharian, Karahaan, Sultanato)
    • Panlipunang uri noong panahon ng Espanyol (Prinsipalya; Espanyol na peninsulares o insulares; Mestiso na Tsino o Espanyol; Indio (Ladron; Remontados ; Vagamundo; Kasama; Polista; Tributante ); Tsino--Infieles/Sanglay (tingnan ang “Pakikipag-ugnayan sa Tsina” sa ibaba)
    • Panlipunang uri noong panahon ng Amerikano (Elite/Naghaharing uri; Masa/Kasama; Iba pang pananaw hinggil sa nabanggit

[baguhin] Ugnayang panlabas

  • Noong bago mag-Siglo Beynte
    • Kalakalan—(Indian [?], Tsino, British, Timog-silangang Asyano [Indones, Malay, Brunei, Vietnam], Espanyol, French, Amerikano)
    • Politika—(Southeast Asia, China, Europa)
    • Pakikipag-ugnayan sa Tsina
      • Kalakalan (Tributary Missions: Manila, Butuan, Sulu)
      • Pamimirata at pagbibili ng alipin
      • Pag-aaklas ng mga Tsino
      • Sinaunang Pilipinas sa pananaw ng mga Tsino (Chao Ju Kua; Wang Ta-Yuan)
      • Impluwensiya (Pagkain, Wika, Kaugalian)
      • Pamayanang Tsino (parian/pariancillo)
    • Noong siglo beinte hangga ngayon
      • Ugnayang Bilateral
      • Philippine-U.S. Relations
      • Phiippine-Japan Relations
      • Philippine-China Relations
      • Others
    • Ugnayang Multilateral
      • United Nations
      • ASEAN
      • APEC BIMP-EAGA

[baguhin] Politika

  • Noong pre-kolonyal (tingnan ang “Panlipunang organisasyon,” sek. a)
  • Noong panahon ng kolonyalismo (British; Espanyol; Amerikano; Hapones)
    • Batas at patakaran
    • Estruktura
    • Mga administrador
    • Pangyayari
  • Noong digmaan laban sa kolonyalismo
    • Mga organisasyon (simulain, kasapian, saklaw, pamunuan)
    • Pangyayari at konteksto nito
    • Himagsikan o rebolusyon, ayon sa pananaw ng nasa itaas at nasa ibaba
    • Pagbuo ng kabansaan (Katagalugan, Pilipinas, Philippines)
    • Mga diskurso (ilustrado; anakpawis; administrador; taumbayan)
  • Noong pagkaraan ng kolonyalismo
  • Noong panahon ng Batas Militar
  • Noong Aklasang Bayan sa EDSA 1-EDSA 3

[baguhin] Relihiyon (tingnan ang iba pang portal)

  • Pre-kolonyal na lipunan
    • Mga tao (babaylan, katalonan, maaram etc)
    • Paniniwala (sa kaligiran at puwersang sobrenatural)
  • Kolonyal na lipunan
    • Islam, Kristiyanismo, at iba pang relihiyon
    • Sistemang nagpapaandar ng binanggit sa i.
    • Modernong panahon

[baguhin] Heograpiya

  • Pre-kolonyal na lipunan
  • Kolonyal (lupain ng simbahan, asyenda, estansiya, reduksiyon, plasa, homestead)
  • Pagkaraan ng panahong kolonyal (tingnan, Geography Portal o LakbayBayan Portal)

[baguhin] Ekonomiya (tingnan, Business and Trade Portal)

  • Noong pre-kolonyal na panahon (Daloy ng kalakalan mulang kapatagan tungong kabundukan o pabalik; o mulang hilaga, gitna, at timog ng bansa tungo sa Tsina, Japan, Timog-Silangang Asya)
  • Noong kolonyal na panahon
    • Batas at patakaran
    • Pamumuwisan
    • Sapilitang paninilbihan
    • Pag-aari

[baguhin] Edukasyon

  • Noong pre-kolonyal na panahon
    • Estruktura
    • Sistema ng pagtuturo
    • Artifacts
    • Mga guro (di-pormal)
    • Mga puwersang nakaaapekto sa edukasyon
  • Noong kolonyal na panahon
    • Estruktura
    • Sistema ng pagtuturo
    • Wika ng pagtuturo
    • Nilalaman ng kurikula viz. pangangailangan ng bayan
    • Mga guro (pormal at di-pormal)
    • Mga puwersang nakaaapekto sa edukasyon
  • Noong pagkaraan ng kolonyal na panahon
    • Estruktura
    • Sistema ng pagtuturo
    • Wika ng pagtuturo
    • Nilalaman ng kurikula viz. pangangailangan ng bayan
    • Mga guro (pormal at di-pormal)
    • Mga puwersang nakaaapekto sa edukasyon


  • Ang buhay noon (Maiikling tala bawat araw sa buong taon)
  • Kultura at Sining (tingnan, Buhay at Sining Portal)
  • Agham at teknolohiya (tingnan, Science and Technology Portal)
  • Isports (tingnan, Isports Portal o Buhay at Sining Portal)
  • Mga Tanyag na Tao (Bayani, martir, at iba pang tao sa iba’t ibang larang)