Alipin

Mula sa Wikifilipino
Tumalon sa: paglilibot, paghahanap

Ang alipin ay tumutukoy sa pinakamababang uri ng lipunan noong sinaunang panahon ng Filipinas. Katumbas nito ang uring panlipunan ng mga Bisaya na kung tawaging ay oripun.

Mga nilalaman

[baguhin] Kalikasan

Ang sinumang napapabilang sa panlipunang uri na ito ay hindi nakararanas ng lubos na kalayaan, ngunit nakatatamasa ng ilang pribelehiyo. Kabilang dito ay ang karapatan niya sa pagkain, tirahan at hanapbuhay. May mga pagkakataon din na maaaring matanggalan ng karapatan ang isang alipin. Ito ay nangyayari sakali't makagawa ng isang matinding pagkakasala ang nasabing alipin.

Maaaring maging alipin ang isang nilalang kung siya ay mabihag mula sa isang digmaan o labanan; kung siya ay naakusahan at napatunayang nagkasala; hindi makapagbayad ng kaniyang pagkakautang; binili bilang alipin o ipinanganak nang gayon. Kung ang mga magulang niya ay alipin, at pumanaw nang may malaking pagkakautang, siya ay maituturing na ring alipin na tinatawag na gintubo.

[baguhin] Antas ng Alipin

Mayroong dalawang uri ng alipin - ang namamahay at ang sagigilid.

  • Ang Aliping Namamahay ay tumutukoy sa alipin na nagtatamasa ng mga karapatan at pribilehiyo kabilang ang pagmamay-ari ng lupa, pagtatayo ng sariling tahanan sa loob ng sakop ng panginoong kaniyang pinagsisilbihan, at iba pa. Maituturing na malaya ang uri ng aliping ito sapagkat ang kaniyang katayuan ay hindi naman permanente. Ang isang namamahay ay maaaring nagmula sa isang mas mataas na uri o dili kaya'y mula sa pagiging isang aliping sagigilid. Siya ay nagbabayad ng tributo o buwis na naaayon sa napagkasunduan nila ng kaniyang panginoon. Sa pagkakataong ang anak ng kaniyang panginoon ay makikipag-isang dibdib, siya ay kinakailangang maghandog ng isang alay o regalo dito.
  • Ang Aliping Sagigilid (o Saguiguilid) ay tumutukoy naman sa alipin na kapus sa karapatan at pribelehiyo. Kabilang dito ang mga aliping binili at nadakip mula sa digmaan. Ang sagigilid ay labis na nakaasa sa kaniyang panginoon na siyang naglalaan ng kaniyang makakain at matitirahan. Siya ay pag-aari ng kaniyang panginoon – na sakali't naisipan ng huli na siya ay ipagbili ay maaari nitong gawin. Kung naisin naman niyang makapag-asawa, ang magiging mag-anak ng aliping ito ay hindi na kinakailangang itaguyod pa ng kaniyang panginoon. Mula sa pagiging sagigilid, siya ay aangat sa antas ng pagiging aliping namamahay. Maaaring bilhin ng isang sagigilid ang kaniyang pagkaalipin sa pamamagitan ng pagbabayad ng tatlumpung pirasong ginto upang maging malaya, o kaya'y siyamnapung ginto upang maging timawa.

[baguhin] Sanggunian

  • Arcilla, Jose S. Kasaysayan Vol. II - The Spanish Conquest. Philippines: Asia Publishing Company Limited, 1998.

"Ang akdang ito ay katiting [stub]. Tumulong sa Wikifilipino at palawakin pa ito !"

[baguhin] Pagkilala

Wikifilipino.png Orihinal na nilalaman mula sa WikiFilipino sa bisa ng GNU Free Documentation License. Tingnan ang pagtanggi.